महासान्तपन
यन्त्रोपारोपितकोशांशः
[सम्पाद्यताम्]कल्पद्रुमः
[सम्पाद्यताम्]
 पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्। |
महासान्तपनम्, क्ली, (महत् सान्तपनम् ।) व्रतविशेषः । यथा । अथ महासान्तपनम् । तत्र द्व्यहसाध्यसान्तपनमुक्त्वा याज्ञवल्क्यः । “पृथक्सान्तपनैर्द्रव्यैः षडहः सोपवासकः । सप्ताहेनैव कृच्छ्रोऽयं महासान्तपनः स्मृतः ॥ एतत् सप्ताहसाध्यम् । जावालः । “गोमूत्रं गोमयं क्षीरं दधि सर्पिः कुशोदकम् । एकैकं क्रमशोऽश्नीयादहोरात्रमभोजनम् ॥ कृच्छ्रः सान्तपनो नाम सर्व्वपापप्रणाशनः । एकैकमेतदेवं हि त्रिरात्रमुपयोजयेत् ॥ त्र्यहञ्चोपवसेदन्त्यं महासान्तपने विधिः ॥” एतत् सप्ताहसाध्यसान्तपनमुक्त्वा एकविंशति- दिनसाध्यं महासान्तपनमुक्तम् । महासान्त- पनं धेनुषट्कदानसमम् । जावालोक्तमहा- सान्तपनस्य एकविंशतिदिनसाध्यत्वेन सप्ताह- साध्यसान्तपनात् त्रिगुणत्वान्महासान्तपने धेनु- षट्कं देयम् । इति प्रायश्चित्तविवेकः ॥
वाचस्पत्यम्
[सम्पाद्यताम्]|
पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्। |
महासान्तपन¦ न॰। कर्म॰। सप्ताहसाध्ये स्मृत्युक्ते व्रतभेदे।
शब्दसागरः
[सम्पाद्यताम्]|
पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्। |
महासान्तपन¦ n. (-नं) A sort of penance; subsisting for six successive days, respectively, on cow's urine, cowdung, milk, curds, Ghee, and water in which Ku4sa grass has been boiled, and fasting on the seventh day: instead of one day some authorities assign a period of three days to each, considering the first as the common Sa4nta- pana penance; others omit the two last periods, making it last fifteen days. E. महा great, सान्तपन a penance.