महाहविस्

यन्त्रोपारोपितकोशांशः

कल्पद्रुमः

पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्।

महाहविः, [स्] क्ली, (महत् सुप्रशस्तं हविः ।) गव्यघृतम् । यथा, -- “गयायामथवा पिण्डं खड्गमांसं महाहविः । कालशाकं तिलाज्यं वा कृशरं मासतृप्तये ॥” इति मार्कण्डेयपुराणे श्राद्धकल्पः ॥ (तदात्मतया सर्वं जगत् हूयतेऽस्मिन् । यद्बा, महान्ति हवींषि आज्यपुरोडाशादिरूपा- ण्यस्य ।) विष्णुः ॥ इति महाभारते तस्य सहस्रनामस्तोत्रम् ॥ (महान्तिहवींष्यत्र । बृहद्यागविशेषः । यथा, शतपथब्राह्मणे । २ । ५ । ३ । २० । “अथातो महाहविष एव तद् यथा महा- विषस्तथो तस्य ॥” “साकमेधेषु प्रधानभूताया महाहविराख्याया इष्टेरारम्मं प्रतिजानीते अथात इति ।” इति तद्भाष्यम् ॥”)

Monier-Williams

पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्।

महाहविस्/ महा--हविस् n. the principal oblation at the साकम्-एधsacrifice S3Br. S3rS.

महाहविस्/ महा--हविस् n. clarified butter Ma1rkP.

महाहविस्/ महा--हविस् n. N. of शिवMBh. (See. हविस्)

महाहविस्/ महा--हविस् m. N. of a होतृMaitrS. TA1r. S3a1n3khS3r.

Vedic Rituals Hindi

पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्।

महाहविस् न.
(महत् च तद् हविः) ‘महान् हवि’; साकमेध पर्व की प्रधान आहुति, जिसमें आठ देवताओं के लिए आठ आहुतियां समाहित हैं ः पाँच तो सभी चातुर्मास्यों के लिया सर्वसाधारण है, छठीं इन्द्र और अगिन् के लिए एक द्वादश-कपाल पुरोडाश, सातवां महेन्द्र के लिए चरु और आठवीं आहुति विश्वकर्मा के लिए, आप.श्रौ.सू. 8.21.1; आश्व.श्रौ.सू. 2.18.18।