सामग्री पर जाएँ

माध्वीक

विकिशब्दकोशः तः

यन्त्रोपारोपितकोशांशः

[सम्पाद्यताम्]

कल्पद्रुमः

[सम्पाद्यताम्]

पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्।

माध्वीकम्, क्ली, (माध्वी + स्वार्थे कन् ।) मधूक- पुष्पकृतमद्यम् । तत्पर्य्यायः । मध्वासवः २ माधवकः ३ मधु ४ । इत्यमरः । २ । १० । ४१ ॥ मधुमाध्वीकमित्येकं नामेति केचित् ॥ पूर्व्वौ द्बौ पुष्पमद्ये । (यथा, महाभारते । ३ । २७७ । ३९ । “कथं हि पीत्वा माध्वीकं पीत्वा च मधुमाध- वीम् । लोभं सौवीरके कुर्य्यान्नारी काचिदिति स्मरे ॥”) परौ द्वौ द्राक्षाविकारे । इति भरतः ॥ माद्दींक- मिति वा पाठः । इति रमानाथः । माध्वीक- स्थाने माध्वकमिति भानुदीक्षितः ॥ (मधु । यथा, नैषधे । १९ । ३३ । “धयतु नलिने माध्वीकं वा न वाऽभिनवागतः । कुमुदमकरन्दौघैः कुक्षिम्भरिर्भ्रमरोत्करः । इह तु लिहते रात्रीतर्षं रथाङ्गविहङ्गमा मधु निजबधूवक्त्राम्भोजेऽधुनाऽधरनामकम् ॥” “माध्वीकं मकरन्दम् । इति तट्टीकायां नारा- यणः ॥) तत्पर्य्यायो यथा, -- “मधुमाक्षीकमाध्वीकक्षौद्रसारध्यमीरितम् । मक्षिकावरटीभृङ्गवातपुष्परसोद्भवम् ॥” इति भावप्रकाशस्य पूर्ब्बखण्डे द्वितीये भागे ॥)

वाचस्पत्यम्

[सम्पाद्यताम्]

पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्।

माध्वीक¦ स्त्री मधुना मधूकपुष्पेण निर्वृत्तम् ईकक्।

१ मधूक-पुष्पजाते मद्ये अमरः। मधु एव अण् स्वार्थे ईकक्।

२ द्रा फले
“साध्वी माध्वीक! चिन्ता विजहत्वितिजयदेवः।

शब्दसागरः

[सम्पाद्यताम्]

पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्।

माध्वीक¦ n. (-कं)
1. Spirituous liquor, distilled from the blossoms of the Bassia latifolia.
2. Wine, spirit distilled from grapes. E. माध्वी as above, कन् added.

पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्।

माध्वीकम् [mādhvīkam], [मधुना मधूकपुष्पेण निर्वृत्तम् ईकक्]

A kind of spirituous liquor distilled from the flowers of the tree called Madhūka; गौडी पेष्टी च माध्वी च विज्ञेया त्रिविधा सुरा Ms.11.94; चचाम मधु माध्वीकम् Bk.14.94.

Wine distilled from grapes; साध्वी माध्वीक चिन्ता न भवति भवतः Gīt.12. (= मधो; Com.).

A grape. -Comp. -फलम् a kind of sweet cocoa-nut (Mar. मोहाचा नारळ).

पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्।

माध्वीक n. a kind of intoxicating drink MBh. Ka1v. etc. (See. मधु-माध्वीकand माधवक)

"https://sa.wiktionary.org/w/index.php?title=माध्वीक&oldid=346608" इत्यस्माद् प्रतिप्राप्तम्