मार्कव

यन्त्रोपारोपितकोशांशः

कल्पद्रुमः

पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्।

मार्कवः पुं, भृङ्गराजः । इत्यमरः । २ । ४ । १५१ । मर्कति केशरञ्जनार्थं गच्छति मर्कवः । मर्क सर्पे नाम्नीति अवः निपातनाद्वृद्धिः । मार्कवोऽन्तःस्थचतुर्थान्तः मर्केर्विशादित्वाद्बः पृषोदरादित्वांददागमो दीर्घश्चेति परेण साधि- तत्वात् । (यथा, सुश्रुते चिकित्सास्थाने । १७अः । मर्क सर्पे नाम्नीति अवः निपातनाद्वृद्धिः । मार्कवोऽन्तःस्थचतुर्थान्तः मर्केर्विशादित्वाद्बः पृषोदरादित्वांददागमो दीर्घश्चेति परेण साधि- तत्वात् । (यथा, सुश्रुते चिकित्सास्थाने । १७अः । “स्यान्मार्कवस्य च रसेन निहन्ति तैलं नाडीं कफानिलकृतामपचीं व्रणांश्च ।”) मार्करो रेफान्त इति केचित् । इति तट्टीकायां भरतः ॥ (अथानयोः पर्य्याया यथा, -- “भृङ्गराजः केशराजो भृङ्गः पत्तङ्गमार्कवम् । इति वैद्यकरत्नमालायाम् ॥ भृङ्गराजो भृङ्गरजो मार्कवो भृङ्ग एवच । अङ्गारकः केशराजो भृङ्गारः केशरञ्जनः ॥ इति भावप्रकाशस्य पूर्ब्बखण्डे प्रथमे भागे ॥ मार्करः केशराजश्च भृङ्गराजो निगद्यते ॥” इति गारुडेऽष्टाधिकद्विशततमेऽध्याये ॥)

अमरकोशः

पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्।

मार्कव पुं।

भृङ्गराजः

समानार्थक:मार्कव,भृङ्गराज

2।4।151।2।1

विष्वक्सेनप्रिया गृष्टिर्वाराही बदरेत्यपि। मार्कवो भृङ्गराजः स्यात्काकमाची तु वायसी॥

पदार्थ-विभागः : , द्रव्यम्, पृथ्वी, अचलसजीवः, ओषधिः

वाचस्पत्यम्

पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्।

मार्कव¦ पु॰ मारयति क्विप्--मारि केशक्लेशे कूयते कू अच्। भृङराजे (केशरिया) अमरः।

शब्दसागरः

पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्।

मार्कव¦ m. (-वः) A spreading shrub: see भृङ्गराज |

Monier-Williams

पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्।

मार्कव m. Eclipta Prostrata L. ( w.r. मार्कर).