मीमांसक
यन्त्रोपारोपितकोशांशः
[सम्पाद्यताम्]कल्पद्रुमः
[सम्पाद्यताम्]
 पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्। |
मीमांसकः, पुं, (मीमांसामधीते वेद वेति । मीमांसा + “क्रमादिभ्यो वुन् ।” ४ । २ । ६१ । इति वुन् ।) मीमांसाशास्त्रवेत्ता । तत्पर्य्यायः । सिद्धान्ती २ । इति जटाधरः ॥ मीमांसा- शास्त्राध्येता च । (विषयोऽस्य यथा, -- “द्रव्यत्वं तमसोऽपि शोभनधियां मीमांसकानां मतम् ।” छायायास्तमसश्चापि सम्बन्धात्गुणकर्म्मणोः । द्रव्यत्वं केचिदिच्छन्ति मीमांसकमताश्रयाः ॥” इति वैद्यकराजबल्लभकृतवादार्थदर्पणे प्रथम- श्लोके ॥) पूर्ब्बमीमांसासूत्रकर्त्ता जैमिनिः । वृत्तिकर्त्ता कुमारिलभट्टः । भाष्यकर्त्ता शवरस्वामी । प्रभाकरः कुमारिलभट्टस्य छात्रः । स एव गुरुत्वेन भण्यते । तन्मतं गुरुमतम् तच्छिष्याः प्राभाकराः । अतएव स्मार्त्तभट्टाचार्य्येण प्राभा- करैरभिहितमित्युक्तम् । उत्तरमीमांसासूत्र- कर्त्ता वेदव्यासः । तस्य भाष्यकर्त्ता शङ्करा- चार्य्यः । स च अद्वैतवादी । रामानुजः विशिष्टा- द्वैतवादी । माध्वः द्बैतवादी च ॥ (यथा, भक्तिरसामृतसिन्धौ । १ । १ । ३ । “मीमांसको बडवाग्नेः कठिनामपि कुण्ठयन्नसौ जिह्वाम् ॥”)
अमरकोशः
[सम्पाद्यताम्]|
पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्। |
मीमांसक वि।
मीमांसाशास्त्रवेत्ता
समानार्थक:मीमांसक,जैमिनीय
2।7।6।3।1
धीमान्सूरिः कृती कृष्टिर्लब्धवर्णो विचक्षणः। दूरदर्शी दीर्घदर्शी श्रोत्रियच्छान्दसौ समौ॥ मीमांसको जैमिनीये वेदान्ती ब्रह्मवादिनि। वैशेषिके स्यादौलूक्यः सौगतः शून्यवादिनि। नैयायिकस्त्वक्षपादः स्यात्स्याद्वादिक आर्हकः। चार्वाकलौकायतिकौ सत्कार्ये सांख्यकापिलौ।
पदार्थ-विभागः : वृत्तिः, द्रव्यम्, पृथ्वी, चलसजीवः, मनुष्यः
वाचस्पत्यम्
[सम्पाद्यताम्]|
पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्। |
मीमांसक¦ पु॰ मीमांसां वेत्त्यधीते वा वुन्।
१ मीमांसा-शास्त्रन्ने
२ तदध्येतरि च। भान--विचारे स्वार्थे सन्ण्वुल्।
३ सिद्धान्तकारके।
शब्दसागरः
[सम्पाद्यताम्]|
पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्। |
मीमांसक¦ m. (-कः) A Mi4ma4nsaka, a follower of the Mi4ma4nsa4 phi loso- phy.
2. An examiner. E. मीमांसा the doctrine so termed, and वुन् aff.
Apte
[सम्पाद्यताम्]|
पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्। |
मीमांसकः [mīmāṃsakḥ], [मान् विचारे स्वार्थे सन् ण्वुल्]
One who investigates or inquires into, an investigator, examiner.
A follower of the system of philosophy called मीमांसा, q. v. below.
Monier-Williams
[सम्पाद्यताम्]|
पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्। |
मीमांसक m. (fr. Desid. of मन्)as examiner , investigator , prover(See. काव्य-म्)
मीमांसक m. a , follower of the मीमांसाsystem(See. below) TPra1t. S3am2k.