मुच
यन्त्रोपारोपितकोशांशः
[सम्पाद्यताम्]कल्पद्रुमः
[सम्पाद्यताम्]
 पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्। |
मुच इ ङ कल्कने । दम्भे । शाठ्ये । इति कवि- कल्पद्रुमः ॥ (भ्वा०-आत्म०-अक०- सेट् ।) द्बौ पञ्चमस्वरिणौ । इ मुञ्च्यते । ङ मुञ्चते ङ मोचते । इति दुर्गादासः ॥
मुच ङ कल्कने । दम्भे । शाठ्ये । इति कवि- कल्पद्रुमः ॥ (भ्वा०-आत्म०-अक०- सेट् ।) द्बौ पञ्चमस्वरिणौ । इ मुञ्च्यते । ङ मुञ्चते ङ मोचते । इति दुर्गादासः ॥
मुच ऌ श प ञ औ मोक्षे । इति कविकल्पद्रुमः ॥ (तुदा०-उभ०-सक०-बन्धनरहितीभावे अक०- अनिट् ।) मोक्षस्त्यागः । ऌ अमुचत् । श प ञ मुञ्चति मुञ्चते धनं दाता । बन्धन- रहितीभावे अकर्म्मकोऽयम् । आलानान्मुक्तो गजः कर्त्तरि क्तः । एवं पापान्मुक्त इत्यादौ पापबन्धनान्मुक्त इत्यर्थः । इति दुर्गादासः ॥
मुच क मोक्षे । इति कविकल्पद्रुमः ॥ (चुरा०- पर०-सक०-सेट् ।) क मोचयति । मोक्षस्त्यागः । इति दुर्गादासः ॥
वाचस्पत्यम्
[सम्पाद्यताम्]|
पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्। |
मुच¦ दम्भे शाठ्ये भ्वा॰ आत्म॰ सक॰ सेट्। मोचते अमोचिष्टइदिदप्ययम् तत्रार्थे। मुञ्चते।
मुच¦ त्यागे चुरा॰ उ॰ सक॰ सेठ्। मोचयति ते अमूमुचत्--त
मुच¦ त्यागे तु॰ मुचादि॰ उभ॰ सक॰ अनिट्। मुञ्चति--तेऋदित् अमुचत् अमुक्त। कर्मकर्त्तरि अकर्मकः
“मुच्यतेसर्वपापेभ्यः” इति पुराणम्।
Apte
[सम्पाद्यताम्]|
पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्। |
मुच [muca] चु [cu] कुन्दः [kundḥ], (चु) कुन्दः 1 N. of a tree (Pterospermum Suberifolium).
N. of an ancient king, son of Māndhātṛi. [For having assisted the gods in their wars with the demons he got, as a reward, the boon of long and unbroken sleep. The gods also decreed that whosoever dared to interrupt his sleep should be burnt to ashes. When Kṛiṣṇa wanted to kill the mighty Kālayavana, he cunningly decoyed him to the cave of Muchukunda, and on his entering it, he was burnt down by the fire which emanated from the king's eye.]-Comp. -प्रसादकः an epithet of Kṛiṣṇa.
Monier-Williams
[सम्पाद्यताम्]|
पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्। |
मुच mf( ई)n. id. (See. अ-मुची, नख-मुच, रश्मि-मुच).