मूर्त्त
यन्त्रोपारोपितकोशांशः
[सम्पाद्यताम्]कल्पद्रुमः
[सम्पाद्यताम्]
 पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्। |
मूर्त्तः, त्रि, (मूर्च्छ + क्तः “राल्लोपः ।” ६ । ४ । २१ । इति छलोपः । “न ध्याख्यापॄमूर्च्छिमदाम् ।” ८ । २ । ५७ । इति निष्ठातकारस्य नत्वाभावः ।) मूर्च्छितः । इत्यमरः । २ । ६ । ६१ ॥ कठिनः । मूर्त्तिमान् । इति मेदिनी । ते, ४५ ॥ न्यायमते पृथिवी जलं तेजः वायुः मनश्च । एषां गुणाः । रूपं रसः गन्धः स्पर्शः परत्वं अरपत्वं गुरुत्वम् । स्नेहः वेगश्च । मूर्त्तामूर्त्त- साधारणगुणाः । यथा, भाषापरिच्छेदे । संख्या परिमितिः पृथक्त्वं संयोगः विभागश्च । (यथा, मार्कण्डेये । २३ । ४७ । “यच्चामूर्त्तं यच्च मूर्त्तं समस्तं यद्बा भूतेष्वेकमेकञ्च किञ्चित् । यद्दिव्यस्ति क्ष्मातले खेऽन्यतो वा त्वत्सम्बन्ध त्वत्स्वरैर्व्यञ्जनैश्च ॥”)
वाचस्पत्यम्
[सम्पाद्यताम्]|
पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्। |
मूर्त्त¦ त्रि॰ मुर्च्छ--क्त।
१ मूर्च्छान्विते अमरः।
२ मूडे
३ कठिनेच मेदि॰। मूर्त्तिरस्त्यस्य अच्।
४ मूर्त्तिमति न्यायोक्तेषुअवच्छिन्नपरिमाणवत्सु। क्षितिजलपावकपवनमनःसु च।
शब्दसागरः
[सम्पाद्यताम्]|
पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्। |
मूर्त्त¦ mfn. (-र्त्तः-र्त्ता-र्त्तं)
1. Fainting, fainted, losing sense or conscious- ness.
2. Solid, material, endowed with form or shape.
3. Embo- died, corporeal.
4. Hard.
5. Stupid. E. मुर्च्छ् to lose consciousness, aff. क्त, form irr.