मौक्तिक
यन्त्रोपारोपितकोशांशः
[सम्पाद्यताम्]कल्पद्रुमः
[सम्पाद्यताम्]
 पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्। |
मौक्तिकम्, क्ली, (मुक्तेव । मुक्ता + “विनयादिभ्य- ष्ठक् ।” ५ । ४ । ३४ । इति ठक् ।) मुक्ता । इत्यमरः । २ । ९ । ९२ ॥ (यथा, चाणक्यशतके । ५५ । “शैले शैले न माणिक्यं मौक्तिकं न गजे गजे । साधवो नहि सर्व्वत्र चन्दनं न वने वने ॥” तथास्य पर्य्यायः । “मौक्तिकं शौक्तिकं मुक्ता तथा मुक्ताफलञ्च तत् । अभावे मौक्तिकस्यापि मुक्ताशुक्तिं प्रयोजयेत् ॥” इति भावप्रकाशस्य पूर्ब्बखण्डे द्बितीये भागे ॥)
अमरकोशः
[सम्पाद्यताम्]|
पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्। |
मौक्तिक नपुं।
मौक्तिकम्
समानार्थक:मौक्तिक,मुक्ता
2।9।92।2।4
गारुत्मतं मरकतमश्मगर्भो हरिन्मणिः। शोणरत्नं लोहितकः पद्मरागोऽथ मौक्तिकम्.।
वैशिष्ट्यवत् : मुक्ताशुद्धिः
सेवक : मुक्ताशुद्धिः
पदार्थ-विभागः : , द्रव्यम्, पृथ्वी, अचलनिर्जीवः, अचलनिर्जीववस्तु
वाचस्पत्यम्
[सम्पाद्यताम्]|
पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्। |
मौक्तिक¦ न॰ मुक्तैव स्वार्थे ठक्। मुक्तायाम् अमरः।
शब्दसागरः
[सम्पाद्यताम्]|
पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्। |
मौक्तिक¦ n. (-कं) A pearl. E. मुक्ता a pearl, ठक् pleonastic aff.
Apte
[सम्पाद्यताम्]|
पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्। |
मौक्तिकम् [mauktikam], [मुक्तैव स्वार्थे ठक्] A pearl; गारुमतं च माणिक्यं मौक्तिकं श्रेष्ठमेव हि Śukra.4.162; मोक्तिकं न गजे गजे Subhāṣ. -Comp. -आवली a string of pearls. -गुम्फिका a female who prepares pearl-necklaces. -तण्डुलः a kind of white यावनाल (Mar. जोंधळा). -दामन् n. a string of pearls. -प्रसवा a pearl-muscle. -शुक्तिः f. a pearloyster. -सरः a necklace or string of pearls; अयं कण्ठे बाहुः शिशिरमसृणो मौक्तिकसरः U.1.29.
स्थानम् a conch, shell.
an elephant, frog or hog (?).
the bamboo tree; Gīrvāṇa.
Monier-Williams
[सम्पाद्यताम्]|
पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्। |
मौक्तिक mfn. (fr. मुक्ति)striving after final emancipation Pan5cat.
मौक्तिक m. (only in MBh. ) n. (fr. मुक्ता; comp. f( आ). )a pearl (properly " a collection of -pproperly ") MBh. Ka1v. etc.