यवमध्य

यन्त्रोपारोपितकोशांशः

कल्पद्रुमः

पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्।

यवमध्यम्, क्ली, (यववत् मध्यं यस्य ।) चान्द्रायण- प्रभेदः । यथा, -- “शिशुचान्द्रायणं प्रोक्तं यतिचान्द्रायणन्तथा । यवमध्यं तथा प्रोक्तं तथा पिपीलिकाकृति ॥” इति प्रायश्चित्ततत्त्वम् ॥ (पुं, यज्ञभेदः । यथा, शतपथब्राह्मणे । १३ । ६ । १ । ९ । “यवमध्यः पञ्चरात्रो भवति ॥” यवाकारमध्ये, त्रि । यथा, सुश्रुते चिकित्सा- स्थाने १ अध्याये । “शरावनिम्नमध्याश्च यवमध्यास्तथापरे । एवंप्रकाराकृतयो भवन्त्यागन्तवो व्रणाः ॥”)

वाचस्पत्यम्

पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्।

यवमध्य¦ न॰ यव इव षध्यं यस्य। चान्द्रायणभेदे प्रथम-दिनादापञ्चदशदिनमेकैकग्रासवृद्ध्या, तदुत्तरं च आपञ्च-दशदित क्रमेणेकैकग्रासहान्या माससाध्ये व्रते तस्यमध्यदिवसानां हि बहुलग्रासबत्त्वेन यवमध्यतुल्यत्वम

शब्दसागरः

पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्।

यवमध्य¦ n. (-ध्यं) A form of penance, diminishing the food daily during the fortnight, fasting on the new-moon, and gradually aug- menting the food till the full-moon. f. (-ध्या) A form of metre, a triplet, the divisions of which are of unequal length, the middle line having one syllable more than the first or last. E. यव barley, मध्य centrical.

Monier-Williams

पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्।

यवमध्य/ यव--मध्य mf( आ)n. ( यव-)being like a barleycorn in the middle i.e. broad in the centre and thin or tapering at the , ends S3Br. RPra1t. etc.

यवमध्य/ यव--मध्य m. a partic. पञ्च-रात्रS3Br.

यवमध्य/ यव--मध्य m. a kind of drum L.

यवमध्य/ यव--मध्य n. a partic. measure of length Ma1rkP.

यवमध्य/ यव--मध्य n. a kind of चान्द्रा-यण, Pra7yas3c. Kull. on Mn. xi , 217.