सामग्री पर जाएँ

याज्या

विकिशब्दकोशः तः

यन्त्रोपारोपितकोशांशः

[सम्पाद्यताम्]

कल्पद्रुमः

[सम्पाद्यताम्]

पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्।

याज्या, स्त्री, (यजन्त्यनया । यज् + ण्यत् + टाप् ।) ऋक् । इति मुग्धबोधव्याकरणम् ॥ (गङ्गा । यथा, काशीखण्डे सहस्रनामकीर्त्तने । २९ । १४२ । “योगसिद्धिप्रदा याज्या यज्ञेशपरिपूजिता ॥”)

पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्।

याज्या f. ( scil. ऋच्)sacrificial text or verse , the words of consecration used at a sacrifice VS. S3rS.

Vedic Index of Names and Subjects

[सम्पाद्यताम्]

पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्।

Yājyā (scil. ṛc, ‘verse’) denotes the words uttered at the moment of offering the sacrifice, ‘consecrating sacrificial formula,’ in the later Saṃhitās[] and the Brāhmaṇas.[]

पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्।

याज्या स्त्री.
(यज्+ण्यत्+टाप्) सामान्य रूप से एक ऋचा पर निबद्ध मन्त्र का पारिभाषिक नाम। इसका वाचन स्वाभाविक रूप से होता द्वारा अध्वर्यु के आवाहन पर किया जाता है, इसके साथ ही अध्वर्यु (आज्य की) आहुति भी डालता है, का.श्रौ.सू. 1.9.15. होता उपयुक्त ‘याज्या’ प्रारम्भ करता है, जिसके पहले ‘ये यजामहे’ (आगू) एवं अन्त में वषट्कार होता है, आश्व.श्रौ.सू. 1.5.15. इसका प्रयोग प्रयाज, अनुयाज, आज्यभाग, आवाप, स्विष्टकृत् एवं पत्नी संयाज में होता है। इसे बहुत ऊँचे स्वर में उच्चारित किया जाता है यथायूपम् याज्या 342 और इसका अन्तिम अक्षर ‘प्लुत’ होता है, तुल. आश्व.श्रौ.सू. 1.5.9-14; द्रष्टव्य-श्रौ.प.नि. 28.233।

  1. Taittirīya Saṃhitā, i. 5, 2, 1;
    6, 10, 5;
    Vājasaneyi Saṃhitā, xix. 20;
    xx. 12, etc.
  2. Aitareya Brāhmaṇa, i. 4, 8;
    11, 10;
    ii. 13, 2;
    26, 3. 5. 6;
    40, 8;
    iii. 32, 1;
    Śatapatha Brāhmaṇa, i. 4, 2, 19;
    iii. 4, 4, 2;
    vii. 2, 7, 11, etc.
"https://sa.wiktionary.org/w/index.php?title=याज्या&oldid=479941" इत्यस्माद् प्रतिप्राप्तम्