योजनम्

यन्त्रोपारोपितकोशांशः

कल्पद्रुमः

पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्।

योजनम्, क्ली, (युज्यते मनो यस्मिन्निति । युज् + ल्युट् ।) परमात्मा । चतुःक्रोशी । योगः । इति मेदिनी । ने, ११३ ॥ * ॥ (यथा, हरि- वंशे । १४६ । १३ । “गान्धारकन्या वहने नृपाणां रथे तथा योजनमूर्ज्जितानाम् ॥”) चतुःक्रोश्यर्थे यथा, -- “द्वादशाङ्गुलिकः शङ्कुस्तद्द्बयन्तु शयः स्मृतः । तच्चतुष्कं धनुः प्रोक्तं क्रोशो धनुःसहस्रिकः ॥ तच्चतुष्कं योजनं स्यादित्यादि मानशास्त्रम् ॥ एतन्मते षोडशसहस्रहस्तैर्य्योजनं भवति । द्बात्रिंशत्सहस्रहस्तैरपि योजनम् । यथा, -- यवोदरैरङ्गुलमष्टसंख्यै- र्हस्तोऽङ्गुलैः षड्गुणितैश्चतुर्भिः । हस्तैश्चतुर्भिर्भवतीह दण्डः क्रोशः सहस्रद्वितयेन तेषाम् । स्याद्योजनं क्रोशचतुष्टयेन तथा कराणां दशकेन वंशः ॥” इति लीलावती ॥

Apte

पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्।

योजनम् [yōjanam], [युज्-भावादौ ल्युट्]

Joining, uniting, yoking.

Applying, fixing.

Preparation, arrangement.

Grammatical construction, construing the sense of a passage.

A measure of distance equal to fourKrośas or eight or nine miles; स्याद् योजनं क्रोशचतुष्टयेन; प्रथममगमदह्ला योजने योजनेशः Līlā.; न योजनशतं दूरं बाह्यमानस्य तृष्णया H.1.146.

Exciting, instigation.

Concentration of the mind, abstraction (= योग q. v.).

Erecting, constructing (also योजना in this sense).

Ved. Effort, exertion.

A road, way.

The Supreme Spirit of the universe.

A finger.

ना Junction, union, connection.

Grammatical construction.

Use, application.

Comp. गन्धा musk.

N. of Satyavatī, mother of Vyāsa.

of Sītā.