रथयात्रा
यन्त्रोपारोपितकोशांशः
[सम्पाद्यताम्]कल्पद्रुमः
[सम्पाद्यताम्]
 पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्। |
रथयात्रा, स्त्री, (रथेन भगवतो यात्रा ।) आषाढशुक्लद्वितीयायां श्रीजगन्नाथस्य रथा- रोपणरूपोत्सवः । यथा, स्कन्दपुराणे । “आषाढस्य सिते पक्षे द्वितीया पुष्यसंयुता । तस्यां रथे समारोप्य रामं मां भद्रया सह ॥ यात्रोत्सवं प्रवृत्याथ प्रीणयेच्च द्बिजान् बहून् ॥ तथा । ऋक्षाभावे तिथौ कार्य्या सदा सा प्रीतये मम ॥ मां जगन्नाथम् । सा यात्रा ।” इति तिथ्यादि- तत्त्वम् ॥ * ॥ “नातः श्रेयःपदो विष्णोरुत्सवः शास्त्रसम्मतः । रथयात्रैव यात्राणां मुख्येत्याह प्रजापतिः ॥” इति यात्रातत्त्वम् ॥ * ॥ अन्यत् यात्राशब्दे द्रष्टव्यम् ॥
वाचस्पत्यम्
[सम्पाद्यताम्]|
पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्। |
रथयात्रा¦ स्त्री रथेन यात्रा। आषाढशुक्लद्वितीयायां जग-[Page4792-a+ 38] न्नाथस्य रथेन
२ यात्रायां
२ तत्र कर्त्तव्ये उत्सवभेदे च।
शब्दसागरः
[सम्पाद्यताम्]|
पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्। |
रथयात्रा¦ f. (-त्रा) A festival at which the chariots of the gods go in procession: in Bengal and Orissa it is applied to the procession of KRI4SHNA4, as JAGANNA4TH, on the second of light fortnight of A4sa4ra. E. रथ, and यात्रा going.
Monier-Williams
[सम्पाद्यताम्]|
पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्। |
रथयात्रा/ रथ--यात्रा f. " car-procession " , the festive -procprocession of an idol on a car ( esp. the -procprocession of the -ccarriage of जगन्-नाथ; also 674602 त्रामहो-त्सव, m. ) W. Cat.