रथाङ्ग
यन्त्रोपारोपितकोशांशः
[सम्पाद्यताम्]कल्पद्रुमः
[सम्पाद्यताम्]
 पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्। |
रथाङ्गम्, क्ली, (रथस्याङ्गम् ।) चक्रम् । इत्यमरः ॥ (यथा, रघुः । ७ । ४१ । “रथो रथाङ्गध्वनिना विजज्ञे विलोलघण्टाक्वणितेन नागः ॥” रथावयवमात्रम् । यथा, महाभारते । १४ । ८२ । १३ । “ध्वजे पताकादण्डेषु रथयन्त्रहयेषु च । अन्येषु च रथाङ्गेषु न शरीरे न सारथौ ॥” सुदर्शनचक्रम् । यथा, माघे । १ । २१ । “रथाङ्गपाणेः पटलेन रोचिषा- मृषित्विषः संवलिता विरेजिरे ॥”)
रथाङ्गः, पुं, चक्रवाकपक्षी । इत्यमरः ॥ (यथा, नैषधे । १९ । ३५ । “विरहतरलजिह्वा बह्वाह्वयन्त्यतिविह्वला- मिह सहचरीं नामग्राहं रथाङ्गविहङ्गमाः ॥”)
अमरकोशः
[सम्पाद्यताम्]|
पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्। |
रथाङ्ग नपुं।
रथावयवमात्रम्
समानार्थक:रथाङ्ग,अपस्कर
2।8।55।2।3
त्रिषु द्वैपादयो रथ्या रथकट्या रथव्रजे। धूः स्त्री क्लीबे यानमुखं स्याद्रथाङ्गमपस्करः॥
: रथादीनां_मुखभागः, चक्रम्, चक्रान्तभागः, रथचक्रमध्यमण्डलाकारः, चक्रधारणकीलकम्, युगकाष्ठबन्धनस्थानम्, रथस्याधस्थदारुः
पदार्थ-विभागः : , द्रव्यम्, पृथ्वी, अचलनिर्जीवः, अचलनिर्जीववस्तु
रथाङ्ग नपुं।
चक्रम्
समानार्थक:चक्र,रथाङ्ग,कटक,अधिष्ठान,अक्ष
2।8।56।1।2
चक्रं रथाङ्गं तस्यान्ते नेमिः स्त्री स्यात्प्रधिः पुमान्. पिण्डिका नाभिरक्षाग्रकीलके तु द्वयोरणिः॥
पदार्थ-विभागः : , द्रव्यम्, पृथ्वी, अचलनिर्जीवः, अचलनिर्जीववस्तु
वाचस्पत्यम्
[सम्पाद्यताम्]|
पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्। |
रथाङ्ग¦ न॰ अङ्ग्यते गम्यतेऽनेन अगि करणे घञ्
६ त॰।
१ चक्रे। रथाङ्गशब्दः वाचकत्वेनास्त्यस्य अच्।
२ चक्र-वाके पुंस्त्री॰ अमरः स्त्रियां ङीष्।
शब्दसागरः
[सम्पाद्यताम्]|
पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्। |
रथाङ्ग¦ n. (-ङ्गं)
1. A wheel.
2. Any part of a carriage. m. (-ङ्गः) The ruddy-goose, (Anas casarca.) E. रथ a car, अङ्ग a member.
Monier-Williams
[सम्पाद्यताम्]|
पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्। |
रथाङ्ग/ रथा n. any part of a -chchariots Gr2S. MBh.
रथाङ्ग/ रथा n. a -chchariots-wheel MaitrS. Ka1v. Sa1h.
रथाङ्ग/ रथा n. a discus ( esp. that of कृष्णor विष्णु) MBh. Hariv. BhP.
रथाङ्ग/ रथा n. a potter's wheel MBh.
रथाङ्ग/ रथा m. the Anas Casarca or ruddy goose(= चक्र-वाकSee. ) Vikr. Ra1jat.
रथाङ्ग/ रथा m. N. of a poet Sadukt.
Vedic Rituals Hindi
[सम्पाद्यताम्]|
पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्। |
रथाङ्ग न.
(रथस्य अङ्गम्) रथ का भाग, आप.श्रौ.सू. 1०.19.7 (समारोप्य रथेन प्रयाति, तद्भावे रथाङ्गमादाय)।