रन्ध्रम्

यन्त्रोपारोपितकोशांशः

Apte

पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्।

रन्ध्रम् [randhram], [Uṇ.2.28]

A hole, an aperture, a cavity, an opening, a chasm, fissure; रन्ध्रोष्विवालक्ष्यनभःप्रदेशा R.13.56;15.82; नासाग्ररन्ध्रम् Māl.1.1; क्रौञ्चरन्ध्रम् Me.59.

(a) A weak or vulnerable point, assailable point; रन्ध्रोपनिपातिनो$नर्थाः Ś.6; रन्ध्रान्वेषणदक्षाणां द्विषामामिषतां ययौ R.12.11;15.17;17.61; रन्ध्रं च प्रकृतीनाम् Kau. A.1.16. (b) A defect, fault, an imperfection.

A symbolical expression for the number 'nine'. (there being nine openings in the human body).

The vulva.

N. of the 8th astrological mansion; Bri. S.

A mischief; रन्ध्रदर्शनासहैः Dk.2.7. -Comp -अन्वेषिन्, -अनुसारिन् a. searching or watching for weak points; रन्ध्रानुसारी विषमः कृतान्तः Mk.8.27. -आगतम् a disease which attacks the throat of horses; रन्ध्रागत- मथाश्वानां शिखोद्भेदश्च बर्हिणाम् Mb.12.283.54. -गुप्तिः concealing one's weak points. -प्रहारिन् a. attacking (one) in his weak points. -बभ्रुः a rat. -वंशः a hollow bamboo.