रम्यक
यन्त्रोपारोपितकोशांशः
[सम्पाद्यताम्]कल्पद्रुमः
[सम्पाद्यताम्]
 पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्। |
रम्यकम्, क्ली, (रम्यते जनोऽत्रेति । रम् + यत् । ततः कप् संज्ञायां कन् वा ।) वर्षविशेषः । इति जटाधरः ॥ एतस्य विवरणं यथा, -- “दक्षिणेन तु मेरोस्तु श्वेतस्य चोत्तरेण च । वायव्यं रम्यकं नाम जायन्ते तत्र मानवाः ॥ मतिप्रधाना विमला जरादुर्गविवर्जिताः । तत्रापि सुमहान् वृक्षो न्यग्रोधो रोहितः स्मृतः । तत्फलप्राशनादेव जीवन्ति बहुवासरम् ॥” इति वराहपुराणे रुद्रगीतानामाध्यायः ॥ (तथाच देवीभागवते । ८ । ९ । १८ -- २३ । “रम्यके नाम वर्षे च मूर्त्तिं भगवतः पराम् । मात्स्यां देवासुरैर्व्वन्द्यां मनुः स्तौति निरन्तरम् ॥ मनुरुवाच । ओ~ नमो मुख्यतमाय नमः सत्त्वाय प्राणायौजसे बलाय महामत्स्याय नमः । अन्तर्व्वहिश्चाखिललोकपालकै- रदृष्टरूपो विचरस्युरुस्वनः । स ईश्वरस्त्वं स इदं वशे नय- न्नाम्ना यथा दारुमयीं नरः स्त्रियम् ॥ यं लोकपालाः किल मत्सरज्वरा हित्वा यतन्तोऽपि पृथक् समेत्य च । पातुं न शेकुर्द्दिपदश्चतुष्पदः सरीसृपं स्थाणु यदत्र दृश्यते ॥ भवान् युगान्तार्णव ऊर्म्मिमालिनि क्षौणीमिमामोषधिवीरुधां निधिम् । मया सहोरुक्रमतेऽज ओजसा तस्मे जगत्प्राणगणात्मने नमः ॥ एवं स्तौति च देवेशं मनुः पार्थिवसत्तमः । मत्स्यावतारं देवेशं संशयच्छेदकारणम् ॥ ध्यानयोगेन देवस्य निर्धूताशेषकल्मषः । आस्ते परिचरन् भक्त्या महाभागवतोत्तमः ॥” तथाच मात्स्ये । ११२ । ३० ॥ वैष्णवे । २ । २ । १३ ॥ ब्रह्माण्डे च । ९ । १ । ७ ॥ द्रष्टव्यम् ॥) पटोल- मूलम् । इति त्रिकाण्डशेषः ॥ (यथा, सुश्रुते । १ । २९ अध्याये । “कम्पिल्लकरम्यकपाटलापूगहरीतकीत्यादयः ॥” पुं, आग्निध्रपुत्त्रभेदः । एतन्नामानुसारेणैव रम्यक- वर्षोऽभवत् । यथा, भागवते । ५ । २ । १९ । “तस्यामुह वा आत्मजान् स राजवर्य्य आग्नीध्रो नाभिकिंपुरुषहरिवर्षेलावृतरम्यकहिरण्मय- कुरुभद्राश्वकेतुमालसंज्ञान् नवपुत्त्रानजनयत् ॥”)
शब्दसागरः
[सम्पाद्यताम्]|
पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्। |
रम्यक¦ n. (-कं)
1. One of the minor Dwi4pas or divisions of the world, lying to the north of Ila4vri4ta; also रमणक, and रमण्यक।
2. The root of the Pat4o4la. E. रम्य agreeable, कन् added.
Monier-Williams
[सम्पाद्यताम्]|
पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्। |
रम्यक m. Melia Sempervirens Bhpr.
रम्यक m. N. of a son of आग्नीध्रBhP.
रम्यक n. (in सांख्य) one of the 8 perfections or सिद्धिs Tattvas. Sa1m2khyak. Sch. (also f( आ). scil. सिद्धि)
रम्यक n. the root of Trichosanthes Dioeca Sus3r.
रम्यक n. N. of a वर्षcalled after रम्यकPur.
Purana index
[सम्पाद्यताम्]|
पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्। |
(I)--son of आग्नीध्र. भा. V. 2. १९.
(II)--(नीलवर्ष) a continent bounded by नील on one side: Here विष्णु in the form of Matsya is worshipped by Manu. भा. V. १६. 8; १८. २४-28. M. ११३. ३०; वा. ३४. ३०. Vi. II. 2. १४.
Purana Encyclopedia
[सम्पाद्यताम्]|
पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्। |
RAMYAKA I : A son of Agnīdhra, who had nine sons by his wife Pūrvacittī. (Bhāgavata, 5th Skandha). Ramyaka ruled the Kingdom called Ramyaka Varṣa near Nīlagiri. Arjuna, during his triumphal tour con- quered Ramyaka and levied taxes from the people there (Sabhā Parva, Chapter 28).
_______________________________
*3rd word in right half of page 642 (+offset) in original book.
RAMYAKA II : A particular region in Ilāvṛta, one of the seven Continents. On the eastern part of Ilāvṛta there exist three mountains called Nīlagiri, Śvetagiri and Sṛṅgavān. These mountains jut into the sea, and are separated from one another by a distance of two thou- sand miles each and are the source of many rivers. In between the three mountains are three regions of land called Ramyaka, Hiraṇmaya and Kuru. (Devī Bhāga- vata, 8th Skandha).
_______________________________
*4th word in right half of page 642 (+offset) in original book.