राजिका
यन्त्रोपारोपितकोशांशः
[सम्पाद्यताम्]कल्पद्रुमः
[सम्पाद्यताम्]
 पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्। |
राजिका, स्त्री, (राजते या । राज + ण्वुल् । टापि अत इत्वम् ।) केदारः । राजसर्षपः । रेखा । इति मेदिनी । के, १४५ ॥ पङ्क्तिः । इति हेमचन्द्रः ॥ कृष्णसर्षपः । तत्पर्य्यायः । क्षवः २ क्षुधाभिजननः ३ कृष्णिका ३ आसुरी ५ । इत्यमरः । २ । ९ । १९ ॥ क्षुताभिजननः ६ असुरी ७ । इति तट्टीका ॥ रक्तवर्णसर्षपः । राइ इति भाषा । तत्पर्य्यायः । राजी २ आसुरी ३ रक्तिका ४ रक्तसर्षपः ५ तीक्ष्णगन्धा ६ मधूलिका ७ क्षवकः ८ क्षुतकः ९ क्षवः १० । अस्या गुणाः । कटुत्वम् । तिक्तत्वम् । उष्णत्वम् । वातप्लीहा- र्त्तिशूलकफगुल्मकृमिव्रणनाशित्वम् । दाहपित्त- प्रदत्वञ्च ॥ तत्तैलगुणाः । तीक्ष्णत्वम् । वातादि- दोषनाशित्वम् । शिशिरत्वम् । यूककण्डूघ्नत्वम् । केश्यत्वम् । त्वग्दोषनाशित्वञ्च ॥ तत्पत्रगुणाः । कटुत्वम् । उष्णत्वम् । कृमिवातकफकण्ठामय- हरत्वम् । स्वादुत्वम् । वह्निदीपनकारित्वञ्च । इति राजनिर्घण्टः ॥ अपि च । राजी तु राजिका तोक्ष्णगन्धा क्षुज्जनिकासुरी । क्षवः क्षुताभिजनकः कृमिकः कृष्णसर्षपः ॥ राजिका कफपित्तघ्नी तीक्ष्णोष्णा रक्तपित्तकृत् । किञ्चिद्रूक्षाग्निदा कण्डूकुष्ठकोठकृमीन् हरेत् । अतितीक्ष्णा विशेषेण तद्बत् कृष्णापि राजिका ॥” इति भावप्रकाशः ॥
अमरकोशः
[सम्पाद्यताम्]|
पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्। |
राजिका स्त्री।
कृष्णसर्षपः
समानार्थक:क्षव,क्षुधाभिजनन,राजिका,कृष्णिका,आसुरी
2।9।19।2।3
द्वौ तिले तिलपेजश्च तिलपिञ्जश्च निष्फले। क्षवः क्षुताभिजननो राजिका कृष्णिकासुरी॥
पदार्थ-विभागः : खाद्यम्,प्राकृतिकखाद्यम्
शब्दसागरः
[सम्पाद्यताम्]|
पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्। |
राजिका¦ f. (-का)
1. Black mustard, (Sinapis racemosa, Rox.)
2. A field.
3. A line, a row, a range.
4. A continuous or unbroken line. E. राज to shine, क्वुन् aff., fem. form; or राजि as above, कन् added.
Apte
[सम्पाद्यताम्]|
पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्। |
राजिका [rājikā], 1 A line, row, range.
A field.
Black mustard; न राजिकाराद्धमभोजि तत्र N.16.73.
Mustard (used as a weight).
Monier-Williams
[सम्पाद्यताम्]|
पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्। |
राजिका f. See. राजिकाunder राजि, col. 2.
राजिका f. (for राजिकSee. col. 1) a stripe , streak , line L.
राजिका f. a field L.
राजिका f. Sinapis Ramosa (a grain of it = 1/3 सर्षप) Sus3r. S3a1rn3gS.
राजिका f. a partic. eruption (enumerated among the क्षुद्र-रोगs) , S3a1rn3gS.