लघिमा

यन्त्रोपारोपितकोशांशः

कल्पद्रुमः

पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्।

लघिमा, [न्] पुं, (लघोर्भावः । लघु + “पृथ्वादिभ्य इमनिज्वा ।” ५ । १ । १२२ । इति इमनिच् ।) लघुत्वम् । (यथा, रघुः । १३ । ३७ । “घ्रात्वा हविर्गन्धि रजोविमुक्तः समश्नुते मे लघिमानमात्मा ॥”) तत्तु शिवस्याष्टैश्वर्य्यान्तर्गत ऐश्वर्य्यविशेषः । यथा, “लघिमा वशितेशित्वं प्राकाम्यं महिमाणिमा । यत्र कामावसायित्वं प्राप्तिरैश्वर्य्यमष्टधा ॥” इति हेमचन्द्रः ॥ (अबहुमतत्वम् । ह्रस्वत्वम् । यथा, आर्य्यासप्त- शत्याम् । ६० । “अग्रे लघिमा पश्चात् महतापि विधीयते नहि महिम्ना । वामन इति त्रिविक्रममभिदधति दशावतार- विदः ॥”)

Purana index

पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्।

(I)--a देवी. Br. IV. १९. 4; ३६. ५१.

(II)--one of the eight योगैश्वर्यस्; this second step of the yoga consists of लम्बनम्, प्लवनम्, and शिघ्रगम्। वा. १३. 3, १२.