लाङ्गूल
यन्त्रोपारोपितकोशांशः
[सम्पाद्यताम्]कल्पद्रुमः
[सम्पाद्यताम्]
 पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्। |
लाङ्गूलम्, क्ली, (लङ्ग + “खर्जिपिञ्जाद्यिभ्य ऊरो- लचौ ।” उणा० ४ । ९० । इति ऊलच् । बाहुलकात् वृद्धिश्च ।) पशुपश्चाद्वर्त्तिलम्बमान- लोमाग्रावयवविशेषः । ल्याज इति भाषा । तत्पर्य्यायः । पुच्छम् २ लूम ३ वालहस्तः ४ बालधिः ५ । इत्यमरः ॥ लङ्गूलम् ६ लाङ्गुलम् ७ लुलामः ८ अवालः ९ । इति शब्दरत्नावली ॥ लञ्जः १० पिच्छः ११ बालः १२ । इति जटा- धरः ॥ (यथा, कुमारे । १ । १३ । “लाङ्गूलविक्षेपविसर्पिशोभै- रितस्ततश्चन्द्रमरीचिगौरैः । यस्यार्थयुक्तं गिरिराजशब्दं कुर्ब्बन्ति बालव्यजनैश्चमर्य्यः ॥”) गोलाङ्गूलजलमाहात्म्यं यथा, -- “लाङ्गूलेनोद्धृतं तोयं मूर्द्ध्ना गृह्णाति यो नरः । सर्व्वतीर्थफलं प्राप्य सर्व्वपापैः प्रमुच्यते ॥” इति वाराहपुराणम् ॥ शेफः । इति मेदिनी । ले, १२७ ॥ कुशूलः । इति सिद्धान्तकौमुद्यामुणादिवृत्तिः ॥
अमरकोशः
[सम्पाद्यताम्]|
पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्। |
लाङ्गूल नपुं।
मृगपुच्छः
समानार्थक:पुच्छ,लूमन्,लाङ्गूल
2।8।50।1।3
पुच्छोऽस्त्री लूमलाङ्गूले वालहस्तश्च वालधिः। त्रिषूपावृत्तलुठितौ परावृत्ते मुहुर्भुवि॥
: केशवल्लाङ्गूलम्
पदार्थ-विभागः : अवयवः
वाचस्पत्यम्
[सम्पाद्यताम्]|
पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्। |
लाङ्गूल¦ न॰ लगि--ऊलच् पृषो॰। पशूनां पाश्चाद्वर्त्तिनि रोमगुच्छे सारसुन्दरी
२ शेफे मेदि॰
३ कुशूले सि॰ कौ॰।
शब्दसागरः
[सम्पाद्यताम्]|
पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्। |
लाङ्गूल¦ n. (-लं)
1. A hairy tail, (as a horse's, &c.)
2. The penis.
3. A granary, a basket or shed for holding corn or grain. E. लगि to go, Una4di aff. उलच्, and the radical vowel made long.
Apte
[सम्पाद्यताम्]|
पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्। |
लाङ्गूलम् [lāṅgūlam], [लङ्ग्-ऊलच् पृषो˚ Un.4.96]
A tail; लाङ्गूलचालनमधश्चरणावपातं... श्वा पिण्डदस्य कुरुते Bh.2.31 'wags his tail'.
The membrum virile.
A granary.-Comp. -चालनम्, -विक्षेपः wagging or waving the tail; Bh.2.31.
Monier-Williams
[सम्पाद्यताम्]|
पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्। |
लाङ्गूल n. ( Un2. iv , 90 Sch. )a tail , hairy tail S3a1n3khS3r. MBh. etc.
लाङ्गूल n. membrum virile L.