लुलित
यन्त्रोपारोपितकोशांशः
[सम्पाद्यताम्]कल्पद्रुमः
[सम्पाद्यताम्]|
पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्। |
लुलितः, त्रि, (लुल + क्तः ।) आन्दोलितः । यथा, “प्रेङ्क्षोलितस्तरलितो लुलितान्दोलितावपि ॥” इति भूरिप्रयोगः ॥ (यथा, कथासरित्सागरे । ३७ । ७० । “हत्वा रथाश्वांश्चिच्छेद शिरो लुलितकुण्ड- लम् ॥” विकीर्णः । इति श्रीधरः ॥ यथा, भागवते । १ । ९ । ३४ । “युधि तुरगरजो विधूम्रविष्वक् कचलुलितश्रमवार्य्यलङ्कृतास्ये ॥” व्याप्तः । यथा, रामायणे । २ । ६५ । १९ । “न स्म विभ्राजते देवी शोकाश्रुलुलितानना ॥” ग्लानः । यथा, आर्य्यासप्तशत्याम् । “प्रातर्निद्राति यथा यथात्मजा लुलितनिःसहै- रङ्गैः । जामातरि मुदितमनास्तथा तथा सादरा श्वश्रूः ॥” उन्मूलितः । यथा, भागवते । ३ । १९ । २४ । “विशीर्णबाह्वङ्घ्रिशिरोरुहोऽपतत् यथा नगेन्द्रो लुलितो नभस्वता ॥” खण्डितः । यथा, तत्रैव । ४ । ९ । १० । “किम्बन्तकासिलुलितात् पततां विमानात् ॥” विध्वस्तः । यथा, तत्रैव । ७ । ९ । २३ । “येऽस्मत्पितुः कुपितहासविजृम्भितभ्रू- विस्फूर्ज्जितेन लुलिताः स तु ते निरस्तः ॥”)
वाचस्पत्यम्
[सम्पाद्यताम्]|
पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्। |
लुलित¦ त्रि॰ लुल क्त।
१ आन्दोलिते,
२ चालिते च
“अथ लुलितपतत्त्रिमालम्” भट्टिः।
शब्दसागरः
[सम्पाद्यताम्]|
पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्। |
लुलित¦ mfn. (-तः-ता-तं)
1. Shaken, trembling, tremulous, agitated, stirred.
2. Heaving, panting.
3. Agreeable, pleasing, beautiful, elegant.
4. Injured, destroyed.
5. Coming in contact. E. लुल् to agitate, aff. क्तं।
Apte
[सम्पाद्यताम्]|
पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्। |
लुलित [lulita], p. p. [लुल् क्त]
Shaken, tossed about, moved to and fro, tremulous, waving; सुरालयप्राप्तिनिमित्तमंभस्त्रै- स्रोतसं नौलुलितं ववन्दे R.16.34,59.
Disturbed, touched; लुलितमकरन्दो मधुकरैः Ve.1.1.
Disarranged, dishevelled (as hair); शय्यान्तदेशलुलिताकुलकेशपाशा Ṛs.4.14.
Pressed down, crushed, injured; तस्याः पुष्पमयी शरीर- लुलिता शय्या शिलायामियम् Ś.3.25.
Pressing on, touching; अनतिलुलितज्याघाताङ्कम् (कनकवलयम्) Ś.3.12.
Fatigued, drooping, unnerved; अलसलुलितमुग्धान्यध्वसंजात- खेदात् (अङ्गकानि) U.1.24; गाढोत्कण्ठा ललितलुलितैरङ्गकैस्ताम्यतीति Māl.1.15;3.6;4.2.
Elegant, beautiful; वनं लुलितपल्लवम् Bk.9.56.
Monier-Williams
[सम्पाद्यताम्]|
पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्। |
लुलित mfn. moved or tossed about , agitated , swinging to and fro , dangling , fluttering , heaving , waving , tremulous MBh. Ka1v. etc.
लुलित mfn. ( ifc. )touched by , come in contact with S3ak. ( v.l. ) BhP.
लुलित mfn. disarranged , dishevelled (as hair) R2itus.
लुलित mfn. hurt , injured , crushed , destroyed MBh. R. etc.
लुलित mfn. fatigued , unnerved , Ma1lati1m.
लुलित mfn. agreeable , pleasing , beautiful W. ( w.r. for ललित?)
लुलित n. movement , motion Uttarar.
