वत्सक
यन्त्रोपारोपितकोशांशः
[सम्पाद्यताम्]कल्पद्रुमः
[सम्पाद्यताम्]
 पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्। |
वत्सकम्, क्ली, (वत्स + संज्ञायां इवार्थे वा कन् ।) पुष्पकासीसम् । इति राजनिर्घण्टः ॥ (विव- रणमस्य पुष्पकासीसशब्दे ज्ञातव्यम् ॥)
वत्सकः, पुं, (वत्म + कन् ।) कुटजः । इत्यमरः ॥ (अस्य पर्य्यायो यथा, -- “वृक्षकः शक्रपर्य्यायो वत्सको गिरिमल्लिका । कुटजस्तत्फलञ्चेन्द्रयवश्चापि कलिङ्गकः ॥” इति वैद्यकरत्नमालायाम् ॥ तथान्यः पर्य्यायः । “कुटजः कूटजः कौटो वत्सको गिरिमल्लिका । कालिङ्गः शक्रशाखी च मल्लिकापुष्प इत्यपि ॥” इति भावप्रकाशस्य पूर्ब्बखण्डे प्रथमे भागे ॥) इन्द्रयवः । इति राजनिर्घण्टः ॥
अमरकोशः
[सम्पाद्यताम्]|
पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्। |
वत्सक पुं।
कुटजः
समानार्थक:कुटज,शक्र,वत्सक,गिरिमल्लिका
2।4।66।2।4
श्रीपर्णमग्निमन्थः स्यात्कर्णिका गणिकारिका। जयोऽथ कुटजः शक्रो वत्सको गिरिमल्लिका॥
अवयव : कुटजबीजम्
पदार्थ-विभागः : , द्रव्यम्, पृथ्वी, अचलसजीवः, वृक्षः
वाचस्पत्यम्
[सम्पाद्यताम्]|
पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्। |
वत्सक¦ न॰ वत्स इव इदार्थे कन्।
१ पुष्पकासीसे राजनि॰
२ कुटजे अमरः।
३ इन्द्रयवे च राजनि॰।
शब्दसागरः
[सम्पाद्यताम्]|
पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्। |
वत्सक¦ m. (-कः)
1. A calf.
2. A child.
3. A medicinal plant, (Wrightea antidysenterica.) n. (-कं) Black sulphate of iron. E. वत्स and कन् added.
Apte
[सम्पाद्यताम्]|
पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्। |
वत्सकः [vatsakḥ], 1 A little calf, calf in general; भक्षयन्तीं न कथयेत् पिबन्तं चैव वत्सकम् Ms.11.114.
A child.
N. of a plant (कुटज). -कम् Green or black sulphate of iron.
Monier-Williams
[सम्पाद्यताम्]|
पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्। |
वत्सक m. ( ifc. f( आ). )a little calf. any calf or young animal Mn. BhP. Hcat. (in voc. as a term of endearment ; See. वत्स)
वत्सक m. Wrightia Antidysenterica L.
वत्सक m. N. of an असुरBhP.
वत्सक m. of a son of सूरib.
वत्सक n. green or black sulphate of iron L.
वत्सक n. the seed of Wrightia Antidysenterica (also -बिज) L.
वत्सक n. = वत्सनाभn. Va1stuv.
Purana index
[सम्पाद्यताम्]|
पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्। |
(I)--a son of देवमीढ and मारिषा; married Apsaras मिश्रकेशि; father of वृक and other sons. भा. IX. २४. २९ and ४३.
(II)--killed by राम. भा. X. ४३. ३०.
(III)--a son of श्रावस्त, built श्रावस्ती in गौडदेश. M. १२. ३०.