वराट
यन्त्रोपारोपितकोशांशः
[सम्पाद्यताम्]कल्पद्रुमः
[सम्पाद्यताम्]
 पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्। |
वराटः, पुं, (वरं मन्दमटतीति । अट् + कर्म्मणि अण् ।) कपर्द्दकः । इति राजनिर्घण्टः ॥ (अस्य शोधनादिविषयो यथा, -- “भूगर्त्ते च समे शुद्धे पत्तलीं स्थापयेत् सुधीः । तुषेण पूरयेत्तस्याः किञ्चिन्मध्यं भिषम्बरः ॥ वराटैः पूरितां मूषां तन्मध्ये विनिवेशयेत् । कारोषाग्निं ततो दद्यात् पालिका यन्त्रमुत्त- मम् । न्मनेन म्रियते नूनं वराटः सर्व्वरोगजित् ॥” * ॥ अन्यच्च । “वराटं तत्र चाङ्गेरी जम्बीराणां रसेन वा । अन्येषोमपि चाम्लानां यावत् पीतं न गच्छति । पश्चादुद्धृत्य प्रक्षाल्य गृह्णीयाच्च वराटकम् ॥” इति वराटशुद्धिः ॥ * ॥ इति वैद्यकरसेन्द्रसारसंग्रहे जारणमारणाधि- कारे ॥) रज्जुः । यथा । रज्जुः शुल्ला वराटो ना । इति स्त्रीकाण्डे रत्नकोषः । इत्यमर- टीकायां भरतः ॥
वाचस्पत्यम्
[सम्पाद्यताम्]|
पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्। |
वराट¦ पु॰ वरमल्पमटति अट--अण्।
१ कपर्दे राजनि॰।
२ रज्जौ च पु॰ रत्नको॰। स्वार्थे क। तत्रार्थे
“वराटकानांदशकद्वयं यत्” लीला॰ अट--ण्वुल्। वराटक पद्मवीजा-धारे कोषे पु॰ अमरः।
शब्दसागरः
[सम्पाद्यताम्]|
पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्। |
वराट¦ m. (-टः)
1. A cord, a rope.
2. A Cowri: see the next.
Apte
[सम्पाद्यताम्]|
पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्। |
वराटः [varāṭḥ], [वरमल्पं अटति अट्-अण् Tv.]
A cowrie.
A rope, cord.
The seed vessel; वराटकिञ्जल्कनिभोष्ठदन्तः Rām. ch.1.7. -Comp. -राट् the king of Vidarbha or Berar; वराटराट् चारुनितान्तचारुणोः N.16.111,117.
Monier-Williams
[सम्पाद्यताम्]|
पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्। |
वराट m. a cowry (used as a coin). Pan5cat.
वराट m. a rope L.