वागीश
यन्त्रोपारोपितकोशांशः
[सम्पाद्यताम्]कल्पद्रुमः
[सम्पाद्यताम्]|
पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्। |
वागीशः, पुं, (वाचां ईशः ।) बृहस्पतिः । इति शब्द- रत्नावली ॥ (यथा, बृहत्संहितायाम् । १७ । २७ । “अयं विशेषोऽभिहितो हतानां कुजज्ञवागीशसितासितानाम् ॥” ब्रह्मा । यथा, कुमारे । २ । ३ । “वागीशं वाग्भिरर्थ्याभिः प्रणिपत्योपतस्थिरे ॥”)
वागीशः, त्रि, (वाचामीशः ।) वाक्पतिः । सुष्ठुवक्ता इति यावत् । इत्यमरः ॥ (यथा, महाभारते । १० । ७ । ४१ । “नित्यानन्दप्रमुदिता वागीशा वीतमत्सराः ॥”)
अमरकोशः
[सम्पाद्यताम्]|
पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्। |
वागीश पुं।
पटुवचनम्
समानार्थक:वागीश,वाक्पति
3।1।35।1।4
वदो वदावदो वक्ता वागीशो वाक्पतिस्समौ। वाचोयुक्तिपटुर्वाग्मी वावदूकोऽतिवक्तरि॥
पदार्थ-विभागः : , गुणः, शब्दः
वाचस्पत्यम्
[सम्पाद्यताम्]|
पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्। |
वागीश¦ पु॰ वाचामोशः।
१ वृहस्पतौ
“वागीशाद्याः सु-मनस” इति न्यायमाला।
२ सरस्वत्यां स्त्री
“वागीशाहृदये यस्य” इति भाग॰ टीकोपक्रमे श्रीधरः।
३ पुष्यर्क्षे च
शब्दसागरः
[सम्पाद्यताम्]|
पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्। |
वागीश¦ mfn. (-शः-शा-शं) Eloquent, well spoken. m. (-शः)
1. An author, an orator, a poet, &c.
2. BRAHMA
4. E. वाक् speech, ईश master.
Monier-Williams
[सम्पाद्यताम्]|
पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्। |
वागीश/ वाग्--ईश mfn. one who is a master of language , eloquent , an orator , author , poet etc. (frequently at the end of names of scholars) MBh. Ka1v.
वागीश/ वाग्--ईश mfn. N. of बृहस्-पतिor the planet Jupiter VarBr2S.
वागीश/ वाग्--ईश mfn. of ब्रह्माKum. BhP.
वागीश/ वाग्--ईश mfn. (also with भट्टा-चार्य)N. of various authors Cat.
Purana index
[सम्पाद्यताम्]|
पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्। |
--also वागधीश and वाक्पति; God of learning. M. २२. ७९; २३. ३३, ४६.
