वाटः
यन्त्रोपारोपितकोशांशः
[सम्पाद्यताम्]कल्पद्रुमः
[सम्पाद्यताम्]
 पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्। |
वाटः, पुं, (वट्यते वेष्ट्यते इति । वट + घञ् ।) मार्गः । वृतिस्थानम् । इति मेदिनी । टे, २८ ॥ अपि च । “मुखं निःसरणे वाटे प्राचीनावेष्टकौ वृतिः ॥” इति हेमचन्द्रः ॥ (वास्तु । मण्डपः । यथा, भागवते । ८ । १८ । २३ । “छत्रं सदण्डं सजलं कमण्डलुं विवेश विभ्रद्धयमेधवाटम् ॥” वटस्येदमिति । वट + अण् । वटसम्बन्धिनि, त्रि । यथा, मनुः । २ । ४५ । “ब्राह्मणो वैल्वपालाशौ क्षत्रियो वाटखा- दिरौ । पैलवौदुम्बरौ वैश्यो दण्डानर्हन्ति धर्म्मतः ॥”)
Apte
[सम्पाद्यताम्]|
पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्। |
वाटः [vāṭḥ] टम् [ṭam], टम् [वट्-घञ्]
An enclosure, a piece of enclosed ground, court; स्ववाटकुक्कुटविजयहृष्टः Dk.; नीत्वा स्ववाटं कृतवत्यथोदयम् Bhāg.1.11.2; विवेश ...... मेघवाटम् Bhag. so वेश˚, श्मशान˚ &c.
A garden, park, an orchard; Bhāg.5.5.3.
A road.
The groin.
A sort of grain.
A district.
Comp. धानः the descendant of an outcast Brāhmaṇa by a Brāhmaṇa female; see Ms.1.21.
an officer who knows the disposition of his army.
a land-lord; Mb.2.49.24 (com. वाटधानाः सस्यादिसंपन्नक्षेत्रादिवृत्तिमन्तः). -शृङ्खला a railing, fence.