वामदेव्य
यन्त्रोपारोपितकोशांशः
[सम्पाद्यताम्]Apte
[सम्पाद्यताम्]|
पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्। |
वामदेव्यम् [vāmadēvyam], (वामदेवेन दृष्टं साम इति वामदेवाड्ड्यड्ड्यौ P.IV. 2.9) The name of a Sāma or Vedic chant, the cult of which involved promiscuous relations with women; एतद्वामदेव्यं मिथुने प्रोतम् Ch. Up.2.13.1-2; कम्रं तत्रोपनम्राया विश्वस्या वीक्ष्य तुष्टवान् । स मम्लौ तं विभाव्याथ वामदेव्याभ्युपासकम् ॥ N.17.194. The Vāmadeva cult is personified by Ānandarāyamakhin in his allegorical play Vidyāpariṇayam Act 5 "इष्टाङ्गलक्षितरतिक्रमशोभितैषा, शृङ्गारिणी विजयते धुरि वामदेव्या । हृद्यां च कीर्तिमियमातनुते हि विद्या ।".
Monier-Williams
[सम्पाद्यताम्]|
पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्। |
वामदेव्य/ वाम--देव्य mfn. coming or descended from the ऋषिवाम-देवS3Br.
वामदेव्य/ वाम--देव्य m. patr. of अंहो-मुच्(author of RV. x , 127 ) Anukr.
वामदेव्य/ वाम--देव्य m. of बृहद्-उक्थand मूर्धन्वत्ib.
वामदेव्य/ वाम--देव्य n. N. of various सामन्s A1rshBr.
Vedic Rituals Hindi
[सम्पाद्यताम्]|
पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्। |
वामदेव्य न.
1 (वामदेवेन दृष्टं साम, वामदेव + ड्य ‘वामदेवाड्यड्यौ ----पा. 4.2.7) ‘अग्न्याधान’ में प्रज्वालित अगिन्-काष्ठ को उठाने के पूर्व गाये जाने वाले साम का नाम, श्रौ.को. (अं.) 1.39; बौ.श्रौ.सू. 2.16-18. इसका गायन पितृमेध का अनुष्ठान करने वाले को भी करना चाहिए, श्रौ.को. (अं.) 1.1०82; पञ्च.ब्रा. 4.8.13; 5.1.1 सा.वे. 1.169 पर आधृत। द्वादशाह के दसवें दिन वाजसनेयक वामदेव्य 358 इसका गायन होता है; द्रष्टव्य - द्विनिधन, प.ब्रा. 14.9.22 सा.वे. 1.514 पर; 2. (अगिन्वेदि की पाँचवीं तह के मध्य भाग में लगी हुई) एक ईंट का नाम, मा.श्रौ.सू. 6.2.3.1।
