वितल
यन्त्रोपारोपितकोशांशः
[सम्पाद्यताम्]कल्पद्रुमः
[सम्पाद्यताम्]
 पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्। |
वितलम्, क्ली, (विशेषेण तलम् ।) पातालभेदः ॥ यथा, -- “अतलं नितलञ्चैव वितलञ्च गभस्तिमत् । तलं सुतलपाताले पाताला हि तु सप्त वै ॥” इति शब्दरत्नावली ॥ (अस्य विवरणं यथा, देवीभागवते । ८ । १९ । ८ -- १२ । “द्बितीयविवरस्यात्र वितलस्य निबोधत । भूतलाधस्तले चैव वितले भगवान् भवः ॥ हाटकेश्वरनामायं स्वपार्षदगणैर्वृतः । प्रजापतिकृतस्यापि सर्गस्य वृंहणाय च ॥ भवान्या मिथुनीभूय आस्ते देवाधिपूजितः । भवयोर्वीर्य्यसंभूता हाटकी सरिदुत्तमा ॥ समिद्धो मरुता वह्निरोजसा पिबतीव हि । तन्निष्ठ्यूतं हाटकाख्यं सुवर्णं दैत्यवल्लभम् ॥ दैत्याङ्गनाभूषणार्हं सदा सन्धारयन्ति हि ॥”)
वाचस्पत्यम्
[सम्पाद्यताम्]|
पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्। |
वितल¦ न॰ विशेषेण तलम्। पातालभेदे शब्दर॰। पाताल-शब्दे
४१
९९ पृ॰ दृश्यम्।
२ तलसून्ये त्रि॰।
शब्दसागरः
[सम्पाद्यताम्]|
पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्। |
वितल¦ n. (-लं) One of the seven divisions of Pa4ta4la, the second in descent below the earth. E. वि before, तल् to be low, aff. अच् |
Apte
[सम्पाद्यताम्]|
पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्। |
वितलम् [vitalam], The second of the seven lower regions under the earth; see पाताल or लोक.
Monier-Williams
[सम्पाद्यताम्]|
पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्। |
वितल/ वि--तल n. N. of one of the seven hells A1run2Up. BhP. (See. पाताल)
वितल/ वि--तल n. depth of hell Ba1lar.
Purana index
[सम्पाद्यताम्]|
पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्। |
--a thigh of the personified Lord: an under-world Here शिव resides with पार्वती under the name of हाट- केश्वर. The place is noted for हाटक gold with which the asura ladies of the place make ornaments. भा. II. 1. २७; 5. ४०; V. २४. 7 and १७.
Purana Encyclopedia
[सम्पाद्यताम्]|
पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्। |
VITALA : A part of Pātāla (underworld). (For details see under Pātāla).
_______________________________
*9th word in right half of page 877 (+offset) in original book.