वितॄ

यन्त्रोपारोपितकोशांशः

Apte

पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्।

वितॄ [vit]ॄ, 1 P.

To cross or pass over, go beyond; आरूढ- मद्रीनुदधीन् वितीर्णम् R.6.77.

To give, grant, impart, confer or bestow on, vouchsafe, favour with; भगवान् मारीचस्ते दर्शनं वितरति Ś.7; वितरति गुरुः प्राज्ञे विद्यां यथैव तथा जडे U.2.4; वितरति नृपो नोचितमहो Pt.1.11; U.3.48; निवासहेतोरुटजं वितेरुः R.14.81; Māl.1.3;6.7;9.5,44.

To cause, produce; ज्योत्स्नाशङ्कामिह वितरति हंसश्रेणी Ki. 5.31.

To carry over, ferry over.

To give (as medicine), apply a remedy.

To do, perform.

To forgive, pardon.

To increase, enhance. -Caus. To carry through, accomplish (fig. also).

Monier-Williams

पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्।

वितॄ/ वि- P. -तरति, -तिरति(Ved. inf. -तिरे) , to pass across or through , traverse , pervade RV. ; to bring away , carry off , remove ib. TS. ; to cross , frustrate , disappoint (a wish) ib. ; to extend , prolong ib. ; to give away (also in marriage) , grant , afford , bestow , yield MBh. Ka1v. etc. (with आसनम्, to offer a seat ; with द्वारम्, to grant admittance ; with उत्तरम्, to favour with an answer ; with दर्शनम्, or दृष्टिम्, to grant a sight , i.e. give an audience); to give (medicine) , apply (a remedy) Sus3r. ; to produce , effect , perform , accomplish Ka1v. Ra1jat. BhP. : Caus: -तारयति, to pass (a comb) through , comb out S3Br. ; to carry out , accomplish S3a1n3khS3r. : Intens. -तर्तूर्यते( p. -तर्तुराणor -तरित्रत्) , to pass over violently , labour or perform energetically RV.