विबुधः
यन्त्रोपारोपितकोशांशः
[सम्पाद्यताम्]कल्पद्रुमः
[सम्पाद्यताम्]
 पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्। |
विबुधः, पुं, (विशेषेण बुध्यते इति । बुध + कः ।) देवः । इत्यमरः ॥ (यथा, मनौ । १२ । ४७ । “गन्धर्व्वा गुह्यका यक्षा विबुधानुचराश्च ये ॥”) पण्डितः । इति मेदिनी । धे, ३६ ॥ (यथा, कथासरित्सागरे । ६३ । १०५ । “ब्रवीमि विबुधः खेदं जनानां निह्नुते कथम् ॥” अस्मिन्नर्थे वाच्यलिङ्गेऽपि दृश्यते ॥ * ॥) चन्द्रः । इति हलायुधः ॥
Apte
[सम्पाद्यताम्]|
पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्। |
विबुधः [vibudhḥ], 1 A wise or learned man, sage; सख्यं साप्तपदीनं भो इत्याहुर्विबुधा जनाः Pt.2.47.
A god, deity; अभून्नृपो विबुधसखः परंतपः Bk.1.1; गोप्तारं न निधीनां महयन्ति महेश्वरं विबुधाः Subhāṣ.
The moon. -Comp. -अधिपतिः, -इन्द्रः, -ईश्वरः epithets of Indra. -अनुचरः a god's attendant; Ms.11.47. -आवासः a temple. -इतरः a demon. -गुरुः Brihaspati or the planet Jupiter. -तटिनी the Gaṅgā river. -द्विष्, -शत्रुः a demon; बन्दीकृता विबुध- शत्रुभिरर्धमार्गे V.1.3.