विमर्द्द

यन्त्रोपारोपितकोशांशः

कल्पद्रुमः

पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्।

विमर्द्दः, पुं, (विमृद्यतेऽसौ इति । वि + मृद् + घञ् ।) कालङ्कतवृक्षः । इति रत्नमाला ॥ कालकासुन्दिया इति भाषा ॥ विमर्द्दनम् । इति शब्दरत्नावली ॥ (यथा, रघुः । ५ । ६५ । “तं कर्णभूषणनिपीडितपीवरांसं- शय्योत्तरच्छदविमर्द्दकृशाङ्गरागम् ॥” सम्पर्कः । यथा, रघुः । १३ । २० । “असौ महेन्द्रद्विपदानगन्धि- स्त्रिमार्गगावीचिविमर्द्दशीतः ॥” “त्रिमार्गगा गङ्गा तस्या वीचीनां विमर्द्देन सम्पर्केण शीतः ।” इति तट्टीकायां मल्लि- नाथः ॥ * ॥ युद्धम् । यथा, रामायणे । ३ । ३२ । ७ । “देवासुरविमर्द्देषु वज्राशनिकृतव्रणम् ॥” कलहः । यथा, तत्रैव । ७ । ६३ । २४ । “कार्य्यार्थिनां विमर्द्दो हि राज्ञां दोषाय कल्पते ॥”)

शब्दसागरः

पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्।

विमर्द्द¦ m. (-र्द्दः)
1. Rubbing, friction.
2. The trituration of perfumes.
3. Touch, contact.
4. Destroying, killing.
5. Crushing, bruising.
6. Rubbing the body with unguents.
7. Conjunction of the sun and moon.
8. War.
9. A plant, (Cassia esculenta.) E. वि before मृद् to grind, aff. अच्, कन् or घञ् |