विरूढ
यन्त्रोपारोपितकोशांशः
[सम्पाद्यताम्]कल्पद्रुमः
[सम्पाद्यताम्]
 पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्। |
विरूढः, त्रि, अङ्कुरितः । (यथा, “विरूढजान्नं अङ्कुरितधान्यकृतमन्नम् ।” इति माधवकृतरुग्वि- निश्चये शूलव्याख्याने विजयरक्षितः ॥) जातः । इति मेदिनी । ढे, ९ ॥ (यथा, रघुवंशे । २ । २६ । “गङ्गाप्रपातान्तविरूढशष्पं गौरीगुरोर्गह्वरमाविवेश ॥”) आरोहणविशिष्टः । यथा । “सन्तुष्टे तिसृणां पुरामपि रिपौ कण्डूलदो- र्मण्डली लीलालूनपुनर्विरूढशिरसो वीरस्य लिप्सु- र्व्वरम् ।” इत्यादि मुरारिः ॥
वाचस्पत्यम्
[सम्पाद्यताम्]|
पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्। |
विरूढ¦ त्रि॰ विशेषेण रोहति वि + रुह--क्त।
१ जाते
२ अङ्कुरिते च मेदि॰।
शब्दसागरः
[सम्पाद्यताम्]|
पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्। |
विरूढ¦ mfn. (-ढः-ढा-ढं)
1. Budded, blossomed.
2. Born.
3. Ascended, mounted. E. वि before रुह् to grow, aff. क्त | [Page668-b+ 60]
Apte
[सम्पाद्यताम्]|
पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्। |
विरूढ [virūḍha], p. p.
Grown, germinated, shot up; तास्वेव संप्रति विरूढतृणाङ्कुरासु बीजाञ्जलिः पतति कीटमुखावलीढः Mk.1.9.
Produced, born, arisen.
Grown, increased.
Budded, blossomed.
Ascended, mounted.
Healed; जरासंधस्योरःस्थलमिव विरूठं पुनरपि. -Comp. -बोध a. one whose intelligence has matured.