विशसन
यन्त्रोपारोपितकोशांशः
[सम्पाद्यताम्]कल्पद्रुमः
[सम्पाद्यताम्]
 पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्। |
विशसनम्, क्ली, (वि + शस हिंसायाम् + ल्युट् ।) मारणम् । इत्यमरः ॥ (यथा, हरिवंशे । ९९ । ४३ । “तस्मिन् विशसने घोरे चक्रलाङ्गलसंप्लवे । दारुणानि प्रवृत्तानि रक्षांस्यौत्पातिकानि च ॥” नरकविशेषः । यथा, भागवते । ५ । २६ । ७ । “प्राणरोधो विशसनं लालाभक्षः सारमेयादन- मरीचिरयःपानमिति ॥” * ॥ विनाशकारिणि, त्रि । यथा, महाभारते । ६ । ५९ । ६० । “यमदण्डोपमां गुर्व्वीमिन्द्राशनिसमस्वनाम् । अपश्याम महाराज रौद्रीं विशसनीं गदाम् ॥”)
विशसनः, पुं, (विशसति हिनस्तीति । वि + शस हिंसायाम् + ल्युः ।) खड्गः । इति त्रिकाण्ड- शेषः ॥ (यथा, महाभारते । १२ । १६६ । ८३ -- ८४ । “असेरष्टौ हि नामानि रहस्यानि निबोध मे । पाण्डवेय सदा यानि कीर्त्तयन् लभते जयम् ॥ असिर्व्विशसनः खड्गस्तीक्ष्णधारो दुरासदः । श्रीगर्भो विजयश्चैव धर्म्मपालस्तथैव च ॥”)
अमरकोशः
[सम्पाद्यताम्]|
पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्। |
विशसन नपुं।
मारणम्
समानार्थक:प्रमापण,निबर्हण,निकारण,विशारण,प्रवासन,परासन,निषूदन,निहिंसन,निर्वासन,संज्ञपन,निर्ग्रन्थन,अपासन,निस्तर्हण,निहनन,क्षणन,परिवर्जन,निर्वापण,विशसन,मारण,प्रतिघातन,उद्वासन,प्रमथन,क्रथन,उज्जासन,आलम्भ,पिञ्ज,विशर,घात,उन्माथ,वध,साधन
2।8।114।2।2
निस्तर्हणं निहननं क्षणनं परिवर्जनम्. निर्वापणं विशसनं मारणं प्रतिघातनम्.।
पदार्थ-विभागः : , क्रिया
वाचस्पत्यम्
[सम्पाद्यताम्]|
पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्। |
विशसन¦ न॰ वि + शस--हिंसने ल्युट्।
१ मारणे अमरः। करणे ल्युट्।
२ खड्गे पु॰ त्रिका॰
“असिर्विशसनःखड्गः” खगड्पूजामन्त्रः।
शब्दसागरः
[सम्पाद्यताम्]|
पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्। |
विशसन¦ n. (-नं)
1. Killing, slaying, slaughter, Dissecting, cutting. m. (-नः) A sabre, a crooked sword. E. वि before शस् to hurt, aff. ल्युट् |
Apte
[सम्पाद्यताम्]|
पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्। |
विशसनम् [viśasanam], 1 Killing, slaughter, immolation; तस्यास्त्वं दुहितुस्तथा विशसनं किं दारुणे$मृष्यथाः U.4.5; N.19.12.
Ruin.
Battle; शोणितोदां रथावर्तां कृत्वा विशसने नदीम् Mb. 7.16.43.
Cutting, dissecting.
नः A sabre, crooked sword.
A sword in general.
Monier-Williams
[सम्पाद्यताम्]|
पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्। |
विशसन/ वि- mf( ई)n. causing death , deadly MBh. Mr2icch.
विशसन/ वि- m. a sabre , crooked sword MBh. (also fig. " punishment ")
विशसन/ वि- m. n. a partic. hell Pur.
विशसन/ वि- n. cutting up , dissecting MBh. Sus3r.
विशसन/ वि- n. slaughter , havoc , fight , battle MBh. R.
विशसन/ वि- n. cruel treatment Uttarar.
Vedic Rituals Hindi
[सम्पाद्यताम्]|
पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्। |
विशसन वि.
(वि + शस् + ल्युट्) (कृष्णाजिन) का विच्छिन्न भाग, आप.श्रौ.सू. विशस्यते इति 1.19.3 (उत्करे त्रिरवधूनोति ऊर्ध्वग्रीवं बहिष्टाद् विशसनम्)।