वीतराग

यन्त्रोपारोपितकोशांशः

कल्पद्रुमः

पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्।

वीतरागः, पुं, (वीतो रागो विषयवासना यस्य ।) बुद्धः । इति त्रिकाण्डशेषः ॥ विगतरागे, त्रि । यथा, -- “दुःखेष्वनुद्विग्नमनाः सुखेषु विगतस्पृहः । वीतरागभयक्रोधः स्थितधीर्मुनिरुच्यते ॥” इति भगवद्गीता ॥ (यथा च महाभारते । १२ । ३४९ । ४७ । “वीतरागश्च पुत्त्रस्ते परमात्मा भविष्यति । महेश्वरप्रसादेन नैतद्वचनमन्यथा ॥”)

शब्दसागरः

पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्।

वीतराग¦ mfn. (-गः-गा-गं)
1. Exempt from passions or affections.
2. Bleached, colourless. m. (-गः)
1. Any sage with subdued passions.
2. A Baud'dha deified sage. E. वीत gone, and राग passions, desire.

Monier-Williams

पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्।

वीतराग/ वी mfn. free from passions or affections , dispassionate , desireless , calm , tranquil MBh. Ka1v. etc. (also applied to 8 partic. बोधि-सत्त्वs and their attributes)

वीतराग/ वी mfn. not attached to( loc. ) HParis3.

वीतराग/ वी mfn. colourless , bleached W.

वीतराग/ वी m. a sage with subdued passions ( esp. applied to a Buddhist or जैनsaint). L.