वैवर्ण्यम्

यन्त्रोपारोपितकोशांशः

कल्पद्रुमः

पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्।

वैवर्ण्यम्, क्ली,) विवर्णस्य भावः ।) विवर्णता । विवर्णस्य भाव इत्यर्थे ष्ण्यप्रत्ययेन निष्पन्न- मिदम् ॥ (यथा, कथासरित्सागरे । १६ । ६८ । “सा वार्त्ता कर्णमागत्य तस्या वैवर्ण्यदायिनी ॥” तत्तु स्त्रीणां सात्त्विकभावानामन्यतमम् । यथा, साहित्यदर्पणे । ३ । १६६ । “स्तम्भः स्वेदोऽथ रोमाञ्चः स्वरभङ्गोऽथ वेपथुः । वैवर्ण्यमश्रुप्रलय इत्यष्टौ सात्त्विकाः स्मृताः ॥”)

Apte

पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्।

वैवर्ण्यम् [vaivarṇyam], [विवर्णस्य भावः ष्यञ्]

Change of colour or complexion, paleness; इदमाकर्ण्य वैवर्ण्याक्रान्तवक्त्रः Dk.2.5.

Difference, diversity.

Deviation from caste.