वैशम्पायनः

यन्त्रोपारोपितकोशांशः

कल्पद्रुमः

पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्।

वैशम्पायनः, पुं, (विशम्पस्य गोत्रापत्यम् । “अश्वा- दिभ्यः फञ् ।” ४ । १ । ११० । इति फञ् ।) मुनिविशेषः । यथा, -- “अथ शिष्यान् प्रजग्राह चतुरो वेदपारगान् । जैमिनिञ्च सुमन्तुञ्च वैशम्पायनमेव च ॥ पैलं तेषां चतुर्थञ्च परमं मां महामुनिः । ऋग्वेदश्रावकं पैलं जग्राह स महामुनिः । यजुर्व्वेदप्रवक्तारं वैशम्पायनमेव च ॥” इति कौर्म्मे ४९ अध्यायः ॥ स च वज्रवारकः । यथा, -- “जैमिनिश्च सुमन्तुश्च वैशम्पायन एव च । पुलस्त्यः पुलहश्चैव पञ्चैते वज्रवारकाः ॥” इति पुराणम् ॥

Apte

पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्।

वैशम्पायनः [vaiśampāyanḥ], N. of a celebrated pupil of Vyāsa; जनमे- जयेन पृष्टः सन् ब्राह्मणैश्च सहस्रशः । शशास शिष्यमासीनं वैशम्पायन- मन्तिके ॥ Mb. [It was he who made Yājñavalkya 'disgorge the whole of the Yajurveda he had learnt from him which was picked up by his other pupils in the form of Tittiris or partridges; and hence the Veda was called 'Taittirīya'. Vaīśampāyana was celebrated for his great skill in narrating Purāṇas, and is said to have recounted the whole of the Mahābhārata to king Janamejaya].