वोल

यन्त्रोपारोपितकोशांशः

कल्पद्रुमः

पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्।

वोलम्, क्ली, (वोलयति प्रायशो निमग्नं भवतीति । वुल + अत्त । यद्वा, वा गतौ पिञ्जादित्वात् ऊलच् ।) स्वनामख्यातबणिग्द्रव्यम् । तत्पर्य्यायः । रक्ता- पहम् २ मुण्डम् ३ सुरसम् ४ पिण्डकम् ५ विषम् ६ निर्ल्लोहम् ७ वर्व्वरम् ८ पिण्डम् ९ सौरभम् १० रक्तगन्धकम् ११ रसगन्धम् १२ महागन्धम् १३ विश्वम् १४ शुभगन्धम् १५ विश्वगन्धम् १६ गन्धरसम् १७ व्रणारिः १८ । अस्य गुणाः । “वोलञ्च कटु तिक्तोष्णं कषायं रक्तदोषनुत् । कफपित्तामयान् हन्ति प्रदरादिरुजापहम् ॥” इति राजनिर्घण्टः ॥ तत्पर्य्यायगुणाः । “वोलं गन्धरसः प्राणपिण्डगोपरसाः समाः । वोलं रक्तहरं शीतं मेध्यं दीपनपाचनम् ॥ मधुरं कटु तिक्तञ्च ग्रहं स्वेदत्रिदोषजित् । ज्वरापस्मारकुष्ठघ्नं गर्भाशयविशुद्धकृत् ॥” इति भावप्रकाशः ॥

वोलः, पुं, (वातीति । वा + ऊलच् ।) रसगन्धः । इत्यमरः ॥

वाचस्पत्यम्

पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्।

वोल¦ पु॰ वा--उलच्। गन्धरसे गन्धद्रव्यभेदे।
“वोलस्तुकटुतिक्तोष्णः कषायो रक्तदोषनुत्। कफपित्तामयान्हन्ति प्रदरादिरुजापहः” राजवल्लभः। स्वार्थे क। तत्रार्थे पु॰ अमरः।

शब्दसागरः

पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्।

वोल¦ m. (-लः) Gum-myrrh. E. वा to go, to smell, उलच् aff.

Apte

पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्।

वोलः [vōlḥ], Gum-myrrh.

Monier-Williams

पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्।

वोल m. gum-myrrh Bhpr.