व्यतिक्रमः
यन्त्रोपारोपितकोशांशः
[सम्पाद्यताम्]कल्पद्रुमः
[सम्पाद्यताम्]
 पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्। |
व्यतिक्रमः, पुं, (वि + अति + क्रम + घञ् ।) क्रम- विपर्य्ययः । यथा, -- “सर्व्वत्र प्राङ्मुखो दाता ग्रहीता च उदङ्मुखः । एष एव विधिर्दाने विवाहे च व्यतिक्रमः ॥” इत्युद्बाहतत्त्वम् ॥
Apte
[सम्पाद्यताम्]|
पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्। |
व्यतिक्रमः [vyatikramḥ], 1 Transgressing, deviating, swerving; divergence; 'belonging to two different Vedas' as in गुणमुख्यव्यतिक्रमे तदर्थत्वान्मुख्येन वेदसंयोगः Ms.3.3.9.
Violation, breach, non-performance; as in संविद्व्यतिक्रमः; तस्य व्यतिक्रमाद्राज्ञो भविष्यति सुदारुणा Rām.1.9.8.; प्रतिबध्नाति हि श्रेयः पूज्यपूजाव्यतिक्रमः R.1.79.
Disregard, neglect, omission.
Contrariety, inversion, reverse.
Sin, vice, crime; अत्र ब्रूहि यथातत्त्वं को रामस्य व्यतिक्रमः Rām.3. 39.24; व्यतिक्रमं मे भगवन् क्षन्तुमर्हसि शंकर Mb.3.39.8; Ms.8.355.
Adversity, misfortune.
Violating, transgression; तयोर्व्यतिक्रमं दृष्ट्वा क्रुद्धस्य भवतो हरेः Mb.3. 12.39.