व्याप्य
यन्त्रोपारोपितकोशांशः
[सम्पाद्यताम्]कल्पद्रुमः
[सम्पाद्यताम्]|
पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्। |
व्याप्यम्, क्ली, (व्याप्यते इति । वि + आप् + ण्यत् ।) साधनम् । यथा । वाप्यं लिङ्गञ्च साधनम् । इति सङ्कीर्णवर्गे त्रिकाण्डशेषः ॥ कुष्ठौषधम् । इत्यमरः ॥
व्याप्यः, त्रि, (वि + आप् + ण्यत् ।) व्याप्ति- विशिष्टः । व्यापनीयः । यथा, -- “प्रस्थानं ते कुलिशकलनान्निश्चितं पण्डिताग्रौ- श्चित्तेऽस्माकं तदपि रमते याहि याहीति वाणी । अप्रामाण्यं कथयति सदा नन्दसूनोर्वियोगो व्याप्यज्ञानाद्व्रजकुलभुवां व्यापकस्यापिसिद्धौ ॥” इति पदाङ्कदूतः ॥ (यथा, भागवते । ७ । ६ । २२ । “प्रत्यगात्मस्वरूपेण दृश्यरूपेण च स्वयम् । व्याप्य व्यापकनिर्द्देश्यो ह्यनिर्द्देश्योऽविकल्पितः ॥”)
वाचस्पत्यम्
[सम्पाद्यताम्]|
पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्। |
व्याप्य¦ त्रि॰ वि + आप--ण्यत्।
१ व्याप्ते
२ अल्पदेशवृत्तौ
“व्या-प्यत्वादपराऽपि च” भाषा॰।
३ अनुमितिसाधने लिङ्गेन॰
४ साघनमात्रे
५ कुष्ठौषधौ च अमरः।
शब्दसागरः
[सम्पाद्यताम्]|
पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्। |
व्याप्य¦ mfn. (-प्यः-प्या-प्यं)
1. Permeable, penetrable.
2. Capable of contain- ing any inherent property. n. (-प्यं)
1. An instrument or agent.
2. The thing or substance which may be the site or subject of attri- butes or inherent properties.
3. The subject of an inference, as fire inferred from the presence of smoke, &c.
4. A drug, (Costus speciosus.) E. वि before आप् to pervade, aff. ण्यत् |
Apte
[सम्पाद्यताम्]|
पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्। |
व्याप्य [vyāpya], a. To be pervaded, filled, &c. -व्यम् The sign or middle term of a syllogism (= हेतु, साधन q. v.) (in logic).
Monier-Williams
[सम्पाद्यताम्]|
पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्। |
व्याप्य/ व्य्-आप्य mfn. permeable , penetrable , capable of being attended by any inherent characteristic BhP. Kap. Sch. Tarkas.
व्याप्य/ व्य्-आप्य n. that which may be the site or locality of universal pervasion or of an invariably concomitant cause or characteristic( e.g. " smoke which is invariably pervaded by fire ") IW. 62
व्याप्य/ व्य्-आप्य n. the sign or middle term of an inference , proof. reason , cause (= साधन, हेतु) L.
व्याप्य/ व्य्-आप्य n. Costus Speciosus or Arabicus L.
