शंस्

विकिशब्दकोशः तः
Jump to navigation Jump to search


यन्त्रोपारोपितकोशांशः[सम्पाद्यताम्]

शब्दसागरः[सम्पाद्यताम्]

Attention yellow.png

पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्।


शंस्(उ)शंसु¦ r. 1st cl. (शसति)
1. To praise.
2. To hurt.
3. To wish.
4. To calumniate.
5. To suggest.
6. To report, to relate, (with a dat. or gen. of the person communicated to.) With अभि prefixed, To accuse wrongfully. With आङ्,
1. To hope.
2. To speak.
3. To wish. With प्र, To praise, to flatter; this root and its derivatives are sometimes read with the palatal sibilant final or शंश, &c.

Apte[सम्पाद्यताम्]

Attention yellow.png

पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्।


शंस् [śaṃs], 1 P. (शंसति, शस्त; pass. शस्यते)

To praise, extol, approve of; साधु साध्विति भूतानि शशंसुर्मारुतात्मजम् Rām.; संन्यासं कर्मणां कृष्ण पुनर्योगं च शंससि Bg.5.1.

To tell, relate, express, declare, communicate, announce, report (with dat. or sometimes gen. of person or by itself); शशंस सीतापरिदेवनान्तमनुष्ठितं शासनमग्रजाय R.14.83; न मे ह्रिया शंसति किंचिदीप्सितम् 3.5;2.68;4.72;9.77; 11.84; Ku.3.6;5.51.

To indicate, bespeak, show; यः (अशोकः) सावज्ञो माधवश्रीनियोगे पुष्पैः शंसत्यादरं त्वत्प्रयत्ने M.5.8; Ki.5.23; Ku.2.22.

To repeat, recute; ओमिति शंसति Ch. Up.1.1.9.

To hurt, injure.

To revile, traduce.

To praise in ऋक् verse not made of grains (पुरोडाश). -मुखः a surgical instrument (resembling a grain of rice). -राजिकम् panic seed (= कङ्गू q. v.). -वापम् Sowing rice. -श्रेष्ठः a kind of rice (शालिधान्य).

Monier-Williams[सम्पाद्यताम्]

Attention yellow.png

पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्।


शंस् cl.1 P. ( Dha1tup. xvii , 79 ) शंसति( mc. also A1. ; pf. शशंस, सेBr. etc. ; शंसुः, सिरेMBh. ; p. शंसिवस्See. ; aor. अशंसीत्RV. etc. , etc. : Subj. शंसिषत्RV. Br. ; 2. pl. शस्तRV. ; शस्तात्AitBr. ; 1. sg. शंसिRV. ; Prec. शस्यात्. Gr. ; fut. शंसिताib. ; शंसिष्यतिBr. etc. ; inf. शंसितुम्MBh. ; -शसेRV. ; ind. p. शस्त्वा, -शस्य, -शंसम्Br. etc. ; -शंस्यMBh. ) , to recite , repeat ( esp. applied to the recitation of texts in the invocations addressed by the होतृto the अध्वर्यु, when शंस्is written शोंस्and the formulas शोंसामस्, शोंसावस्, शोंसावare used ; See. 2. आ-हाव) RV. Br. Page1044,1 S3rS. ; to praise , extol RV. etc. ; to praise , commend , approve VarBr2S. ; to vow , make a vow (?) RV. x , 85 , 9 ; to wish anything( acc. )to( dat. ) ib. 124 , 3 to relate , say , tell , report , declare , announce to( gen. or dat. ; " who or where anybody is " acc. ; also with two acc , " to declare anybody or anything to be- ") AV. etc. ; to foretell , predict , prognosticate R. Kum. etc. ; to calumniate , revile W. ; to hurt , injure Dha1tup. ; to be unhappy ib. : Pass. शस्यते, to be recited or uttered or praised or approved RV. etc. etc. : Caus. शंसयति( aor. अशशंसत्) , to cause to repeat or recite AitBr. La1t2y. BhP. ; to predict , foretell R. : Desid. शिशंसिषतिGr. : Intens. शाशस्यते, शाशंस्तिib. [ cf. Lat. carmen for casmen ; casme1na came1na ; censeo.]

"https://sa.wiktionary.org/w/index.php?title=शंस्&oldid=305421" इत्यस्माद् प्रतिप्राप्तम्