शङ्खिनी

यन्त्रोपारोपितकोशांशः

कल्पद्रुमः

पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्।

शङ्खिनी, स्त्री, (शङ्खवत् पुष्पमस्त्यस्याः । शङ्ख + इनिः ।) चोरपुष्पी । इत्यमरः ॥ श्वेतपुन्नागः । इति विश्वः ॥ श्वेतवृन्दा । इति मेदिनी ॥ श्वेत- चुक्रा । इति शब्दरत्नावली ॥ बुद्धशक्तिभेदः । इति त्रिकाण्डशेषः ॥ यवतिक्ता । इति राज- निर्घण्टः ॥ चतुर्व्विधस्त्रीमध्ये स्त्रीविशेषः । तल्ल- क्षणं यथा, -- “दीर्घा सुदीर्घनयना वरसुन्दरी या कामोपभोगरसिका गुणशीलयुक्ता । रेखात्रयेण च विभूषितकण्ठदेशा सम्भोगकेलिरसिका किल शङ्खिनी सा ॥ शशकं पद्मिनी तुष्टा चित्रिणी रमते मृगम् । वृषभं शङ्खिनी तुष्टा हस्तिनी रमते हयम् ॥ पद्मिनी पद्मगन्धा च मीनगन्धा च चित्रिणी । शङ्खिनी क्षारगंन्धा स्यात् मदगन्धा च हस्तिनी ॥” इति रसमञ्जरी ॥ शङ्खयुक्ता । यथा, -- “शङ्खिनी चापिनी वाणभुशुण्डीपरिघायुधा ॥” इति देवीमाहात्म्यम् ॥ उपदेवताविशेषः । शङ्खिनीवासशब्दार्थदर्श- नात् ॥

अमरकोशः

पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्।

शङ्खिनी स्त्री।

चोरवल्ली

समानार्थक:शङ्खिनी,चोरपुष्पी,केशिनी

2।4।126।2।1

व्याधिः कुष्टं पारिभाव्यं वाप्यं पाकलमुत्पलम्. शङ्खिनी चोरपुष्पी स्यात्केशिन्यथ वितुन्नकः॥

पदार्थ-विभागः : , द्रव्यम्, पृथ्वी, अचलसजीवः, ओषधिः

वाचस्पत्यम्

पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्।

शङ्खिनी¦ स्त्री शङ्खस्तदाकारं पुष्पमस्त्यस्याः इनि।

१ चोर-पुष्प्याम्, अमरः।

२ श्वेतपन्नागे

३ विश्वः।

४ श्वेतबुह्नायां

५ श्वेतचुक्रायां,

६ यवतिक्तायां, राजनि॰।

७ स्त्री-भेदे,

८ उपदेवताभेदेः, (शाकचिन्नी)

९ शङ्खवत्यांस्त्रियाञ्च। स्त्रोभेदलक्षणं रतिमञ्जर्य्यामुक्तं यथा
“दीर्घा सुदीर्घनयना वरसुन्दरी या कामोपभोगरसिकागुणशीलयुक्ता। रेखात्रयेण च विभूषितकण्ठदेशा सम्भो-गकेलिरसिका किल शङ्खिनी सा”।
“शशके पद्मिनीतुष्टा चित्रिणी रमते मृगे। वृषभे शङ्खिनी तुष्टाहस्तिनी रमते हये”।
“पद्मिनी पद्मगन्धा च मीनगन्धाच चित्रिणी। शङ्खिनी क्षारगन्धा स्यात् मदगन्धा चहस्तिनी”।

Apte

पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्।

शङ्खिनी [śaṅkhinī], 1 A woman of one of the four classes into which writers on erotic science divide women; the Ratimañjarī thus describes her: दीर्घातिदीर्घनयना वर- सुन्दरी या कामोपभोगरसिका गुणशीलयुक्ता । रेखात्रयेण च विभूषित कण्ठदेशा सम्भोगकेलिरसिका किल शङ्खिनी सा ॥ cf. चित्रिणी, हस्तिनी, and पद्मिनी also.

A female spirit, or a kind of fairy.

Mother of pearl.

A particular vein. -Comp. -फलः the Śirīṣa tree.

Monier-Williams

पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्।

शङ्खिनी f. of prec.

शङ्खिनी f. mother of pearl Ba1lar.

शङ्खिनी f. a partic. plant Sus3r. Car. S3a1rn3gS. ( accord. to L. Andropogon Aciculatus , Cissampelos Hexandra = श्वेत-चुक्रा, श्वेत-पुंनाग, and श्वेत-वृन्दा)

शङ्खिनी f. a partic. vein( नाडी) Cat.

शङ्खिनी f. N. of one of the four classes into which females are divided (the other three being चित्रिणी, पद्मिनी, and हस्तिनी) RTL. 389

शङ्खिनी f. N. of a शक्तिworshipped by Buddhists Ka1lac.

शङ्खिनी f. a kind of semidivine being or fairy( उपदेवता-विशेष) W.

शङ्खिनी f. N. of a तीर्थMBh.

Purana Encyclopedia

पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्।

Śaṅkhinī  : f.: Name of a tīrtha.

Sacred to Devī (devyās tīrthe); a pilgrim, by bathing there, gets excellent form (labhate rūpam uttamam) 3. 81. 41.


_______________________________
*1st word in left half of page p454_mci (+offset) in original book.

Mahabharata Cultural Index

पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्।

Śaṅkhinī  : f.: Name of a tīrtha.

Sacred to Devī (devyās tīrthe); a pilgrim, by bathing there, gets excellent form (labhate rūpam uttamam) 3. 81. 41.


_______________________________
*1st word in left half of page p454_mci (+offset) in original book.