सामग्री पर जाएँ

शल्क

विकिशब्दकोशः तः

यन्त्रोपारोपितकोशांशः

[सम्पाद्यताम्]

कल्पद्रुमः

[सम्पाद्यताम्]

पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्।

शल्कम्, क्ली, (शल चलने स्तृतौ + “इण्भीका- पाशल्यतिमर्च्चिभ्यः कन् ।” उणा० ३ । ४३ । इति कन् ।) खण्डम् । वल्कलम् । इत्यमरः ॥ मत्स्यत्वक् । आ~इस इति भाषा । यथा, -- “शल्कं स्यात् वल्कले खण्डे शल्कन्तु मत्स्य- वल्कले ॥” इति भरतधृतकोषः ॥ (यथा, महाभारते । १२ । ३६ । २३ । “अभक्ष्या ब्राह्मणैर्मत्स्याः शल्कैर्ये वै विव- र्जिताः ॥”)

पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्।

शल्क नपुं।

खण्डमात्रम्

समानार्थक:भित्त,शकल,खण्ड,अर्ध,शल्क

3।3।13।1।2

शीलान्वयावनूके द्वे शल्के शकलवल्कले। साष्टे शते सुवर्णानां हेम्न्युरोभूषणे पले॥

पदार्थ-विभागः : , गुणः, परिमाणः

शल्क नपुं।

वृक्षत्वक्

समानार्थक:त्वच्,वल्क,वल्कल,शल्क

3।3।13।1।2

शीलान्वयावनूके द्वे शल्के शकलवल्कले। साष्टे शते सुवर्णानां हेम्न्युरोभूषणे पले॥

 : वृक्षकोमलत्वक्

पदार्थ-विभागः : अवयवः

वाचस्पत्यम्

[सम्पाद्यताम्]

पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्।

शल्क¦ न॰ शल--क कस्य नेत्त्वम्।

१ खण्डे

२ वृक्षयल्कले अमरः।

३ मत्स्यत्वचि च (आं स) कोषान्तरम्।

शब्दसागरः

[सम्पाद्यताम्]

पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्।

शल्क¦ n. (-ल्कं)
1. A part, a portion.
2. Bark, rind.
3. The scale of a fish. E. शल् to go, Una4di aff. कन् |

पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्।

शल्कम् [śalkam] शल्कलम् [śalkalam], शल्कलम् [शल्-क कस्य नेत्वम् Uṇ.3.43]

The scale of a fish; 'सशल्कान् मत्स्यान् न्यायोपपन्नान् भक्षयेत्' इति हारीतः; सशल्कांश्चैव सर्वशः Ms.5.16; Y.1.178.

Bark, rind (of trees).

A part, portion, fragment.

पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्।

शल्क mn. (See. शकल, शक्ल, शलाक)a chip , shaving , piece , bit , portion TS. Ka1t2h. Br.

शल्क m. meal , flour L.

शल्क n. a fish-scale Mn. MBh. etc.

शल्क n. bark L.

Vedic Index of Names and Subjects

[सम्पाद्यताम्]

पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्।

Śalka denotes in the later Saṃhitās[] and the Brāhmaṇas[] chip' or ‘shaving’ used for kindling a fire, etc.

पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्।

शल्क न.
काष्ठ-खण्ड, लकड़ी का टुकड़ा = शकल, काशिकर 287 इण्डेक्स।

  1. Taittirīya Saṃhitā, v. 2, 9, 3;
    4, 2, 3;
    Kāṭhaka Saṃhitā, xx. 8;
    xxvii. 7, etc.
  2. Aitareya Brāhmaṇa, ii. 14, 4;
    Taittirīya Brāhmaṇa, i. 1, 9, 9;
    2, 1, 15.
"https://sa.wiktionary.org/w/index.php?title=शल्क&oldid=480474" इत्यस्माद् प्रतिप्राप्तम्