शष्कुली
यन्त्रोपारोपितकोशांशः
[सम्पाद्यताम्]कल्पद्रुमः
[सम्पाद्यताम्]|
पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्। |
शष्कुली, स्त्री, (शष्कुल + गौरादित्वात् ङीष् ।) तिलतण्डुलमाषमिश्रितयवागुः । इति शब्द- चन्द्रिका ॥ कर्णरन्ध्रम् । इति शब्दरत्नावली ॥ मत्स्यभेदः । सौरी । इति हिन्दी भाषा । अस्या गुणाः । “शष्कुली ग्राहिणी हृद्या मधुरा तुवरा स्मृता ।” इति भावप्रकाशः ॥ (पिष्टकविशेषः । यथा, महाभारते । १२ । २२८ । ६२ । “पायसं कृसरं मांसमपूपानथ शष्कुलीः ॥”)
अमरकोशः
[सम्पाद्यताम्]|
पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्। |
शष्कुली स्त्री।
कर्णपाली
समानार्थक:शष्कुली
3।3।206।6।2
मूर्खेऽर्भकेऽपि बालः स्याल्लोलश्चलसतृष्णयोः। कुलं गृहेऽपि तालाङ्के कुबेरे चैककुण्डलः॥ स्त्रीभावावज्ञयोर्हेला हेलिः सूर्ये रणे हिलिः। हालः स्यान्नृपतौ मद्ये शकलच्छदयोर्दलम्.। तूलिश्चित्रोपकरणशलाकातूलशय्ययोः। तुमुलं व्याकुले शब्दे शष्कुली कर्णपाल्यपि॥ दवदावौ वनारण्यवह्नी जन्महरौ भवौ।
पदार्थ-विभागः : अवयवः
Monier-Williams
[सम्पाद्यताम्]|
पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्। |
शष्कुली/ शष्कु f. the orifice of the ear , auditory passage Ya1jn5. Sus3r.
शष्कुली/ शष्कु f. a kind of disease of the ear S3a1rn3gS.
शष्कुली/ शष्कु f. a large round cake (composed of ground rice , sugar , and sesamum , and cooked in oil ; also written शस्क्) MBh. Sus3r. BhP.
शष्कुली/ शष्कु f. a sort of fish L.
शष्कुली/ शष्कु f. Pongamia Glabra L.
शष्कुली/ शष्कु f. rice-gruel or barley-water W.
Vedic Rituals Hindi
[सम्पाद्यताम्]|
पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्। |
शष्कुली स्त्री.
एक बड़ा गोलाकार पुरोडाश, कचौड़ी, पिष्ट चावल, चीनी एवं तिल के सम्मिश्रण को तैल में पकाकर शष्कुली तैयार की जाती है, कौशि.सू. 23.8।
