संस्कृतम्

साकं, शाकाख्यं, पर्णसि।

नाम

शाकं नाम शाकाहारः।

लिङ्ग्म्-

शाकम् इत्यस्य शब्दस्य रुपाणि

	एकवचनम्	द्विवचनम्	बहुवचनम्
प्रथमा विभक्तिः	शाकम्	शाके	शाकानि
सम्बोधनप्रथमा	शाक	शाके	शाकानि
द्वितीया विभक्तिः	शाकम्	शाके	शाकानि
तृतीया विभक्तिः	शाकेन	शाकाभ्याम्	शाकैः
चतुर्थी विभक्तिः	शाकाय	शाकाभ्याम्	शाकेभ्यः
पञ्चमी विभक्तिः	शाकात्	शाकाभ्याम्	शाकेभ्यः
षष्ठी विभक्तिः	शाकस्य	शाकयोः	शाकानाम्
सप्तमी विभक्तिः	शाके	शाकयोः	शाकेषु

अनुवादाः

उदाहरणानि

अहं आपणं गत्वा शाकं स्वीकरोमि।
कारवेल्लं, शिघ्रुः, कूष्माण्डं, बिम्बफलं, पुष्पशाकं, पर्णशाकं, आमलकं, गोराणी इत्यादि।

यन्त्रोपारोपितकोशांशः

कल्पद्रुमः

पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्।

शाकम्, क्ली, पुं, (शक्यते भोक्तुमिति । शक + घञ् ।) पत्रपुष्पादि । साग इति हिन्दीभाषा । तत्- पर्य्यायः । हरितकम् २ शिग्रुः ३ । इत्यमरः ॥ सिग्रुः ४ । इति तट्टीका ॥ हारितकम् ५ । इति शब्दरत्नावली ॥ अथ शाकवर्गः । तत्र शाक- निरूपणम् । “पत्रं पुष्पं फलं नालं कन्दं संस्वेदजं तथा । शाकं षड्विधमुद्दिष्टं गुरु विद्यात् यथोत्तरम् ॥” अथ शाकानां गुणाः । “प्रायः शाकानि सर्व्वाणि विष्टम्भीनि गुरूणि च । रूक्षाणि बहुवर्च्चांसि सृष्टविण्मारुतानि च ॥ शाकं भिनत्ति वपुरस्थि निहन्ति नेत्रं वर्णं विनाशयति रक्तमथापि शुक्रम् । प्रज्ञाक्षयञ्च कुरुते पलितञ्च नूनं हन्ति स्मृतिं गतिमिति प्रवदन्ति तज्ज्ञाः ॥ शाकेषु सर्व्वे निवसन्ति रोगाः सहेतवो देहविनाशनाय । तस्माद्बुधः शाकविवर्जनञ्च कुर्य्यात्तथाम्लेषु स एव दोषः ॥” इति भावप्रकाशः ॥ अपि च । “सर्व्वशाकमचाक्षुष्यमलङ्घेयममैथुनम् । ऋते पटोलवास्तूककाकमाचीपुनर्नवाः ॥” इति राजवल्लभः ॥