सामग्री पर जाएँ

शास्ता

विकिशब्दकोशः तः

यन्त्रोपारोपितकोशांशः

[सम्पाद्यताम्]

कल्पद्रुमः

[सम्पाद्यताम्]

पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्।

शास्ता, [ऋ] त्रि, (शासु + “तृन्तृचौ शंसीति ।” उणा० २ । ९४ । इति असंज्ञायामपि तृन् । स च अनिट् ।) शासनकर्त्ता । तत्पर्य्यायः । देशकः २ शासिता ३ । इति त्रिकाण्डशेषः ॥ यथा, -- “द्वौ धाता च विधाता च पौराणौ जगतः पती । द्वौ शास्तारौ त्रिलोकेऽस्मिन् धर्म्माधर्म्मौ प्रकी- र्त्तितौ ॥” इति वह्निपुराणे गणभेदनामाध्यायः ॥ (यथा च भागवते । १ । १२ । २६ । “राजर्षीणां जनयिता शास्ता चोत्पथगामि- नाम् ॥”)

शास्ता, [ऋ] पुं, (शासु + “तृन्तृचौ शसिक्ष- दादिभ्यः संज्ञायां चानिटौ ।” उणा० २ । ९४ । इति तृन् । स च अनिट् ।) बुद्धः । इत्यमरः ॥ उपाध्यायः । राजा । पिता । इति संक्षिप्त- सारोणादिवृत्तिः ॥

पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्।

(I)--a son of शिव and शक्ति, born of churning of ocean, see महाशास्त. Br. IV. 6. 9.
(II)--one of the eleven Rudras. M. १५३. १९.

पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्।

ŚĀSTĀ : The presiding deity (idol installed) in the Śabarimala temple.

1) Birth. Śiva fell in love with Mahāviṣṇu in his assumed form as Mohinī and Śāstā was the result of their union. (Kambarāmāyaṇa, Bālakāṇḍa). This story occurs in the 8th Skandha of Bhāgavata and the Asura kāṇḍa of Skanda Purāṇa, but only the Skanda Purāṇa refers to the child by name Śāstā.

2) Other information.

(i) In the battle between Indra and the asura called Śūrapadma the former deputed Śāstā for the protection of Śacīdevī. (Skanda Purāṇa, Asura Kāṇḍa).

(ii) Śāstā is supposed to have two wives called Purāṇā and Puṣkalā and a son called Satyaka. (Aṣṭottaraśa- takam about Śāstā; also see under Śabarimala).


_______________________________
*1st word in left half of page 700 (+offset) in original book.

"https://sa.wiktionary.org/w/index.php?title=शास्ता&oldid=438661" इत्यस्माद् प्रतिप्राप्तम्