शिप्र
यन्त्रोपारोपितकोशांशः
[सम्पाद्यताम्]कल्पद्रुमः
[सम्पाद्यताम्]
 पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्। |
शिप्रः, पुं, सरोवरविशेषः । यथा, -- “एवं विवाह्य विधिवत् सौवर्णे मानसाचले । अरुन्धतीं वशिष्ठस्तु मोदमाप तया सह ॥ तत्र यत् पतितं तोयं मानसाचलकन्दरे । विवाहावभृतार्थाय शान्त्यर्थं वसुधाकृतम् ॥ ब्रह्मविष्णुमहादेवपाणिभिः समुदीरितम् । तत्तोयं सप्तधा भूत्वा पतितं मानसाचलात् ॥ हेमाद्रेः कन्दरे सानौ सरस्याञ्च पृथक् पृथक् । तत्तोयं पतितं शिप्रे देवभोग्ये सरोवरे । तेन शिप्रा नदी जाता विष्णुना प्रेरिता क्षितिम् ॥” इति कालिकापुराणे २३ अध्यायः ॥
वाचस्पत्यम्
[सम्पाद्यताम्]|
पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्। |
शिप्र¦ पु॰ शि--रक् पुक् च।
१ सरोवरभेदे
२ पदीभेदे स्त्री।
“एवं विवाह्य विधिवत् सौवर्णे मानसाचले। अरुन्थतींवशिष्ठस्तु मोदमाप तया सह। तत्र यत् पतितं तोयंमानसाचलकन्दरे विवाहावभृतार्थाय शान्त्यर्थं वसु-धातले। ब्रह्मविष्णुमहादेवपाणिभिः समुदीरितम्। तत्तीय सप्तधा भूत्वा पतितं मानसाचयात्। हिमाद्रेःकन्दर सानौ सरस्याञ्च पृथक् पृथक्। ततीयं पतितशिप्रे देवभोग्ये सरोवरे। तेन शिप्रा नदी जाता वि-ष्णुना प्रेरिता कितिम्” कालिखा॰
२३ अ॰।
“ततो हिमवतः प्रस्थे प्रतीच्यां तत्पुरस्य च। शिप्रंनाम सरः पूर्णं ददृशुर्द्रुहिणादयः। तद्रहः स्थानमा-माद्य ब्रह्मशकादय सराः। उपविष्टः यथान्याकं[Page5109-a+ 38] सुरस्कृत्य महेश्वरम्। तं शिप्रसंज्ञकासारं मनोज्ञं सव-देहिनाम्। शोतामलजल सर्वैर्गुणैर्मानससाम्सतम्। दृष्ट्वा क्षण हरस्तस्मिन् सौत्सुक्योऽभूदवेक्षणे। शिप्रांनाम नदीं तस्मान्निःसृता दक्षिणोदधिम्। गच्छन्तीञ्चददर्शासौ पावयन्तीं जगज्जनान्”। तत्रैव
१९ अ॰।
शब्दसागरः
[सम्पाद्यताम्]|
पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्। |
शिप्र¦ m. (-प्रः) Name of a lake on the Hima4laya. f. (-प्रा) Name of a river which flows by Ujjayini. E. शि-रक् पुक् च |
Apte
[सम्पाद्यताम्]|
पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्। |
शिप्रः [śiprḥ], N. of a lake on the Himālaya; ततो हिमवतः प्रस्थे प्रतीच्यां तत्पुरस्य च । शिप्रो नाम सरः पूर्णं ददृशुर्द्रुहिणादयः ॥ Kālikā P. -प्रम् Ved.
A cheek; jaw.
The chin.
The nose.
A helmet or visor.
Monier-Williams
[सम्पाद्यताम्]|
पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्। |
शिप्र m. See. सिप्र
शिप्र m. ( ibc. )= शिप्राf. (See. below).