शुल्वम्
यन्त्रोपारोपितकोशांशः
[सम्पाद्यताम्]कल्पद्रुमः
[सम्पाद्यताम्]|
पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्। |
शुल्वम्, क्ली, (शुल्वयत्यनेनेति । शुल्व माने + घञ् । यद्वा, शुच शोके + “उल्वादयश्च ।” उणा० ४ । ९५ । इति वन्प्रत्ययेन निपातनात् साधु ) ताम्रम् । रज्जुः । इत्यमरः ॥ (यथा, भागवते । २ । ७ । ३० । “गृह्णीत यद्यदुपबन्धममुष्य माता शुल्वं सुतस्य न तु तत्तदमुष्य माति ॥”) ताम्रपात्रपक्वान्नभोजनदोषो यथा, -- “ताम्रे पक्त्वा चक्षुर्हानिर्मणौ भवति वै क्षयम् ।” इति मत्स्यसूक्ते ४२ पटलः ॥ यज्ञकर्म्म । आचारः । जलसन्निधिः । इति मेदिनी ॥
Apte
[सम्पाद्यताम्]|
पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्। |
शुल्वम् [śulvam] ल्बम् [lbam] , (ल्बम्) [शुल्ब्-अच्]
A rope, string; ततो मन्त्रबलाच्छुल्बे तक्षके वज्रिणः करात् Bm.1.194; शुल्वं सुतस्य न तु तत्तदमुष्य माति Bhāg.2.7.3.
Copper.
A sacrificial rite or act.
The proximity of water, a place near it.
A rule, law, an institute. -ल्वा, -ल्वी See above.-Comp. -अरिः sulphur. -जम् brass. -सूत्रम् N. of Sūtra work, containing mathematical calculations required for श्रौत rituals.
