शूकरदंष्ट्र

यन्त्रोपारोपितकोशांशः

कल्पद्रुमः

पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्।

शूकरदंष्ट्रः, पुं, क्षुद्ररोगविशेषः । तल्लक्षणमाह । “सदाहो रक्तपर्य्यन्तस्त्वक्पाकी तीव्रवेदनः । कण्डूमान् ज्वरकारी च स स्याच्छूकरदंष्ट्रकः ॥” स गुदभ्रंशः ॥ * ॥ तच्चिकित्सा यथा, -- “भृङ्गराजकमूलस्य रजन्या सहितस्य च । चूर्णन्तु सहसा लेपाद्वाराहद्विजनाशनम् ॥ राजीवमूलकल्कस्तु पीतो गव्येन सर्पिषा प्रातः शमयति शूकरदंष्ट्रं दंष्ट्रोद्भूतज्वरं घोरम् ॥ रजनीमार्कवमूलं पिष्टं शीतेन वारिणा । तल्लेपाद्धन्ति वीसर्पं वाराहदशनाह्वयम् ॥” इति भावप्रकाशः ॥