शूल्य
यन्त्रोपारोपितकोशांशः
[सम्पाद्यताम्]कल्पद्रुमः
[सम्पाद्यताम्]|
पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्। |
शूल्यम्, त्रि (शूलेन संस्कृतम् । शूल + “शूलोत्खात् यत् ।” ४ । २ । १७ । इति यत्) शूलाकृतम् । इत्यमरः ॥ कावाव् इति पारस्यभाषा । तत्- पाकप्रकारो यथा, -- “कालखण्डादिमांसानि ग्रथितानि शलाकया । घृतं सलवणं दत्त्वा निर्धूमे दहने पचेत् । तत्त शूल्यमिति प्रोक्तं पाककर्म्मविचक्षणैः ॥” अस्य गुणाः । “शूल्यं बल्यं सुधातुल्यं रुच्यं वह्निकरं लघु । कफवातहरं वृष्यं किञ्चित् पित्तहरं हि तत् ॥” इति भावप्रकाशः ॥ अस्य पर्य्यायः शूलाकृतशब्दे द्रष्टव्यः ॥
अमरकोशः
[सम्पाद्यताम्]|
पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्। |
शूल्य वि।
लोहशलाकया_पक्वमांसः
समानार्थक:शूलाकृत,भटित्र,शूल्य
2।9।45।1।3
शूलाकृतं भटित्रं स्याच्छूल्यमुख्यं तु पैठरम्. प्रणीतमुपसंपन्नं प्रयस्तं स्यात्सुसंस्कृतम्.।
पदार्थ-विभागः : पक्वम्
वाचस्पत्यम्
[सम्पाद्यताम्]|
पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्। |
शूल्य¦ त्रि॰ शूले संस्कृतं यत्। शूलाकृते मांसे भावप्र॰कृतान्नशब्दे तत्पाकादि
२१
८३ पृ॰ दृश्यम्।
शब्दसागरः
[सम्पाद्यताम्]|
पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्। |
शूल्य¦ mfn. (-ल्यः-ल्या-ल्यं)
1. Roasted, (on a spit.)
2. Deserving impale- ment. n. (-ल्यं) Roasted meat. E. शूल a spit, and यत् aff.
Apte
[सम्पाद्यताम्]|
पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्। |
शूल्य [śūlya], a. [शूले-संस्कृतं यत्]
Roasted on a spit; शूल्य- मांसभूयिष्ठ आहारो$श्यते Ś.2; शूल्यमुख्यं च होमवान् Bk.4.9.
Deserving impalement. -ल्यम् Roasted meat. -Comp. -पाकः, -मांसम् roast meat.
Monier-Williams
[सम्पाद्यताम्]|
पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्। |
शूल्य mfn. belonging to a spit (for roasting) , roasted on a spit etc. Ka1tyS3r. Hariv. Sus3r.
शूल्य mfn. deserving impalement on a stake W.
शूल्य n. roasted meat ib.
Vedic Rituals Hindi
[सम्पाद्यताम्]|
पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्। |
शूल्य न.
(शूल + यत् शूलोखाद्यत्, पा. 4.2.17) सीखचे पर हृदय को भूनना, मा.श्रौ.सू. 9.2.4.3०।
