शूल्यम्

यन्त्रोपारोपितकोशांशः

कल्पद्रुमः

पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्।

शूल्यम्, त्रि (शूलेन संस्कृतम् । शूल + “शूलोत्खात् यत् ।” ४ । २ । १७ । इति यत्) शूलाकृतम् । इत्यमरः ॥ कावाव् इति पारस्यभाषा । तत्- पाकप्रकारो यथा, -- “कालखण्डादिमांसानि ग्रथितानि शलाकया । घृतं सलवणं दत्त्वा निर्धूमे दहने पचेत् । तत्त शूल्यमिति प्रोक्तं पाककर्म्मविचक्षणैः ॥” अस्य गुणाः । “शूल्यं बल्यं सुधातुल्यं रुच्यं वह्निकरं लघु । कफवातहरं वृष्यं किञ्चित् पित्तहरं हि तत् ॥” इति भावप्रकाशः ॥ अस्य पर्य्यायः शूलाकृतशब्दे द्रष्टव्यः ॥