शृङ्गी
यन्त्रोपारोपितकोशांशः
[सम्पाद्यताम्]कल्पद्रुमः
[सम्पाद्यताम्]|
पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्। |
शृङ्गी, [न्] पुं, (शृङ्ग + इनिः ।) हस्ती । वृक्षः । पर्व्वतः । (यथा, रघुः । १२ । ८० । “रुरोध रामं शृङ्गीव टङ्कच्छिन्नमनःशिलः ॥” ऋषिविशेषः । स तु शमीकपुत्त्रः । अभिमन्यूजः परिक्षित् अनेनाभिशप्तः ।) शृङ्गयुक्ते, त्रि । इति मेदिनी ॥ यथा, रामायणे । २ । २५ । २० । “महिषाः शृङ्गिणौरौद्रा नते द्रुह्यन्तु पुत्त्रक ॥”)
शृङ्गी, स्त्री (शृङ्गि + वा ङीष् ।) मत्स्यविशेषः । शिङ्गी इति जियल इति च भाषा । तत्पर्य्यायः । मद्गुरप्रिया २ । इत्यमरः मधुश्च ॥ मद्गरी ३ । इति कलिङ्गः ॥ मद्गुरसी ४ अप्रिया ५ शृङ्गिः ६ । इति केचिदिति भरतः ॥ अस्या गुणाः । स्वादुरमत्वम् । स्निग्धत्वम् । बृंह- नत्वम् । कफकोपनत्वम् । शोथपाण्डुमरुत्पित्त- नाशित्वञ्च । इति राजवल्लभः ॥ अतिविषा । ऋषभौषधम् । इत्यमरः ॥ कर्कटशृङ्गी । प्लक्षः । वटः । विषम् । इति राजनिर्घण्टः ॥ अलङ्कार- सुवर्णम् । यथा । स्त्री शृङ्गी मण्डनस्वर्णे । इति भरतधृतरत्नकोषः ॥
अमरकोशः
[सम्पाद्यताम्]|
पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्। |
शृङ्गी स्त्री।
मद्गुरस्य_स्त्री
समानार्थक:शृङ्गी
1।10।25।1।1
मद्गुरस्य प्रिया शृङ्गी दुर्नामा दीर्घकोशिका। जलाशयो जलाधारस्तत्रागाधजलो ह्रदः॥
पदार्थ-विभागः : , द्रव्यम्, पृथ्वी, चलसजीवः, मनुष्येतरः, जन्तुः, जलीयः
शृङ्गी स्त्री।
अतिविषा
समानार्थक:विश्वा,विषा,प्रतिविषा,अतिविषा,उपविषा,अरुणा,शृङ्गी,महौषध
2।4।100।1।1
शृङ्गी महौषधं चाथ क्षीरावी दुग्धिका समे। शतमूली बहुसुताभीरूरिन्दीवरी वरी॥
पदार्थ-विभागः : , द्रव्यम्, पृथ्वी, अचलसजीवः, ओषधिः
शृङ्गी स्त्री।
ऋषभाख्यौषधिः
समानार्थक:शृङ्गी,ऋषभ,वृष
2।4।116।2।2
तुण्डिकेरी समुद्रान्ता कार्पासी बदरेति च। भारद्वाजी तु सा वन्या शृङ्गी तु ऋषभो वृषः॥
पदार्थ-विभागः : , द्रव्यम्, पृथ्वी, अचलसजीवः, ओषधिः
वाचस्पत्यम्
[सम्पाद्यताम्]|
पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्। |
शृङ्गी¦ स्त्री शृङ्गमस्त्यडा अच् गौरा॰ ङीष्।
१ मद्गुरस्यप्रियायाम् अमरः। पृषो॰ ह्रस्वः। शृङ्गिरित्यपि तत्रार्थेशब्दर॰।
२ अतिविषायां
३ वृषभोषधौ अमरः।
४ कर्कट-शृङ्ग्याम्
५ प्लक्षे
६ विषे च॰ राजनि॰।
७ भूपणस्वर्णेरत्नकोषः
“मद्गुरस्यपिया शृङ्गी” इत्यमरे मद्गुरसीअप्रियेति नामद्वयम्। तेन (शिङी) मत्स्यस्यैवेदं नामइति भरतः।
Apte
[सम्पाद्यताम्]|
पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्। |
शृङ्गी [śṛṅgī], 1 Gold used for ornaments.
A kind of medicinal root.
A kind of poison.
The sheat-fish.-Comp. -कनकम् gold used for ornaments. -विषम् a kind of plant having a poisonous root.
Monier-Williams
[सम्पाद्यताम्]|
पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्। |
शृङ्गी f. See. s.v. ([ cf. Lat. cornu ; Goth. ha4urn ; Germ. , Eng. horn.])
शृङ्गी f. ( g. गौरा-दि)a sort of Silurus or sheat fish Bhpr.
शृङ्गी f. N. of various plants (Trapa Bispinosa , Ficus Infectoria or Indica etc. ) ib. Sus3r.
शृङ्गी f. a kind of vessel (?) Hcat.
शृङ्गी f. = -कनकL.
