सामग्री पर जाएँ

शृङ्गी

विकिशब्दकोशः तः

यन्त्रोपारोपितकोशांशः

[सम्पाद्यताम्]

कल्पद्रुमः

[सम्पाद्यताम्]

पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्।

शृङ्गी, [न्] पुं, (शृङ्ग + इनिः ।) हस्ती । वृक्षः । पर्व्वतः । (यथा, रघुः । १२ । ८० । “रुरोध रामं शृङ्गीव टङ्कच्छिन्नमनःशिलः ॥” ऋषिविशेषः । स तु शमीकपुत्त्रः । अभिमन्यूजः परिक्षित् अनेनाभिशप्तः ।) शृङ्गयुक्ते, त्रि । इति मेदिनी ॥ यथा, रामायणे । २ । २५ । २० । “महिषाः शृङ्गिणौरौद्रा नते द्रुह्यन्तु पुत्त्रक ॥”)

शृङ्गी, स्त्री (शृङ्गि + वा ङीष् ।) मत्स्यविशेषः । शिङ्गी इति जियल इति च भाषा । तत्पर्य्यायः । मद्गुरप्रिया २ । इत्यमरः मधुश्च ॥ मद्गरी ३ । इति कलिङ्गः ॥ मद्गुरसी ४ अप्रिया ५ शृङ्गिः ६ । इति केचिदिति भरतः ॥ अस्या गुणाः । स्वादुरमत्वम् । स्निग्धत्वम् । बृंह- नत्वम् । कफकोपनत्वम् । शोथपाण्डुमरुत्पित्त- नाशित्वञ्च । इति राजवल्लभः ॥ अतिविषा । ऋषभौषधम् । इत्यमरः ॥ कर्कटशृङ्गी । प्लक्षः । वटः । विषम् । इति राजनिर्घण्टः ॥ अलङ्कार- सुवर्णम् । यथा । स्त्री शृङ्गी मण्डनस्वर्णे । इति भरतधृतरत्नकोषः ॥

पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्।

शृङ्गी स्त्री।

मद्गुरस्य_स्त्री

समानार्थक:शृङ्गी

1।10।25।1।1

मद्गुरस्य प्रिया शृङ्गी दुर्नामा दीर्घकोशिका। जलाशयो जलाधारस्तत्रागाधजलो ह्रदः॥

पदार्थ-विभागः : , द्रव्यम्, पृथ्वी, चलसजीवः, मनुष्येतरः, जन्तुः, जलीयः

शृङ्गी स्त्री।

अतिविषा

समानार्थक:विश्वा,विषा,प्रतिविषा,अतिविषा,उपविषा,अरुणा,शृङ्गी,महौषध

2।4।100।1।1

शृङ्गी महौषधं चाथ क्षीरावी दुग्धिका समे। शतमूली बहुसुताभीरूरिन्दीवरी वरी॥

पदार्थ-विभागः : , द्रव्यम्, पृथ्वी, अचलसजीवः, ओषधिः

शृङ्गी स्त्री।

ऋषभाख्यौषधिः

समानार्थक:शृङ्गी,ऋषभ,वृष

2।4।116।2।2

तुण्डिकेरी समुद्रान्ता कार्पासी बदरेति च। भारद्वाजी तु सा वन्या शृङ्गी तु ऋषभो वृषः॥

पदार्थ-विभागः : , द्रव्यम्, पृथ्वी, अचलसजीवः, ओषधिः

वाचस्पत्यम्

[सम्पाद्यताम्]

पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्।

शृङ्गी¦ स्त्री शृङ्गमस्त्यडा अच् गौरा॰ ङीष्।

१ मद्गुरस्यप्रियायाम् अमरः। पृषो॰ ह्रस्वः। शृङ्गिरित्यपि तत्रार्थेशब्दर॰।

२ अतिविषायां

३ वृषभोषधौ अमरः।

४ कर्कट-शृङ्ग्याम्

५ प्लक्षे

६ विषे च॰ राजनि॰।

७ भूपणस्वर्णेरत्नकोषः
“मद्गुरस्यपिया शृङ्गी” इत्यमरे मद्गुरसीअप्रियेति नामद्वयम्। तेन (शिङी) मत्स्यस्यैवेदं नामइति भरतः।

पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्।

शृङ्गी [śṛṅgī], 1 Gold used for ornaments.

A kind of medicinal root.

A kind of poison.

The sheat-fish.-Comp. -कनकम् gold used for ornaments. -विषम् a kind of plant having a poisonous root.

पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्।

शृङ्गी f. See. s.v. ([ cf. Lat. cornu ; Goth. ha4urn ; Germ. , Eng. horn.])

शृङ्गी f. ( g. गौरा-दि)a sort of Silurus or sheat fish Bhpr.

शृङ्गी f. N. of various plants (Trapa Bispinosa , Ficus Infectoria or Indica etc. ) ib. Sus3r.

शृङ्गी f. a kind of vessel (?) Hcat.

शृङ्गी f. = -कनकL.

"https://sa.wiktionary.org/w/index.php?title=शृङ्गी&oldid=343316" इत्यस्माद् प्रतिप्राप्तम्