शैक्ष
यन्त्रोपारोपितकोशांशः
[सम्पाद्यताम्]कल्पद्रुमः
[सम्पाद्यताम्]
 पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्। |
शैक्षः, पुं, (शिज्ञामधीते इति । शिक्षा + अण् ।) प्राथमकल्पिकः । इत्यमरः ॥ द्वे प्रथमारब्ध- वेदाध्ययने । शिक्षणं शिक्षा । सेमक्तात् सरो- रिति अः । शिक्षा प्रथमोपदेशः तत्साह- चर्य्यात् ग्रन्थोऽपि शिक्षा तामधीयते शैक्षाः । ढघे कादिति ष्णः प्रथमं शिक्षणीयं कल्पं शास्त्रं अधीयते प्राथमकल्पिकाः । इति भरतः ॥ (शिक्षा शीलमस्येति । “छत्रादिभ्यो णः ।” ४ । ६२ । इति णः । शिक्षाशीले, त्रि ॥)
अमरकोशः
[सम्पाद्यताम्]|
पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्। |
शैक्ष पुं।
प्रथमारब्धवेदाः
समानार्थक:शैक्ष,प्राथमकल्पिक
2।7।11।1।4
छात्रान्तेवासिनौ शिष्ये शैक्षाः प्राथमकल्पिकाः। एकब्रह्मव्रताचारा मिथः सब्रह्मचारिणः॥
पदार्थ-विभागः : , अपौरुषेयः
वाचस्पत्यम्
[सम्पाद्यताम्]|
पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्। |
शैक्ष¦ पु॰ शिक्षां तन्नामग्रन्थमघीते येत्ति वा अण्।
१ शिक्षा-ग्रन्थाध्यायिनि
२ तद्वेत्तरि च। वुन्। शिक्षकोऽप्यत्र।
शब्दसागरः
[सम्पाद्यताम्]|
पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्। |
शैक्ष¦ m. (-क्षः) A young Bra4hman in his noviciate, one who has begun to read the Ve4das. E. शिक्षा the pronunciation of the language of the Ve4das, अण् aff.
Apte
[सम्पाद्यताम्]|
पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्। |
शैक्षः [śaikṣḥ], [शिक्षां वेत्त्यधीते वा अण्]
A student who studies Śikṣā or the science of pronunciation, one who has just entered upon the study of the Vedas.
(Hence) A novice, tyro. -a. Well familiar with the studies or sciences; expert; Mb.6.97.28 (com. शैक्षं शस्त्रादिशिक्षा- संपन्नम्).
Monier-Williams
[सम्पाद्यताम्]|
पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्। |
शैक्ष mf( ई)n. (fr. शिक्षा)in accordance with right teaching or with rule , correct MBh.
शैक्ष m. a young Brahman pupil studying with his preceptor , one who has recently begun to repeat the वेदL.