शैनेय

यन्त्रोपारोपितकोशांशः

कल्पद्रुमः

पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्।

शैनेयः, पुं, (शिनेर्गोत्रापत्यमिति । शिनि + “इत- श्चानिञः ।” ४ । १ । १२२ । इति ढक् ।) सात्यकिः । स तु श्रीकृष्णसारथिः । इति त्रिकाण्डशेषः ॥ (यथा, भागवते । १ । ८ । ७ । “आमन्त्र्य पाण्डुपुत्त्रांश्च शैनयोद्धवसंयुतः । द्वैपायनादिभिर्व्विप्रैः पूजितैः प्रतिपूजितः ॥”)

वाचस्पत्यम्

पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्।

शैनेय¦ पु॰ शिनेर्गोत्रापत्यम् ढक्। सात्यकिनाम्नि यादवे।

शब्दसागरः

पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्।

शैनेय¦ m. (-यः) SA4TYAKI, the charioteer of KRISHN4A.

Apte

पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्।

शैनेयः [śainēyḥ], N. of Sātyaki; गच्छ शैनेय जानीहि Mb.12.53.1.

Monier-Williams

पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्।

शैनेय m. (fr. शिनि) patr. of सत्यकor सात्यकि(the charioteer of कृष्ण, represented as having destroyed numerous दस्युs) MBh. Hariv. etc.

शैनेय m. pl. the descendants of शिनि(a branch of the यादवs) ib.

शैनेय m. ( य) w.r. for श्यैनेयMaitrS.

Purana index

पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्।

--a name of सात्यकी. भा. I. १३. १६[1].

Purana Encyclopedia

पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्।

Śini, Śaineya  : m. (pl.): Name of a people (decendants of Śini), a section of the Yādavas.


A. Characteristic: Śaineyas, as well as Andhakas and others, by following the counsel of Kṛṣṇa, had tamed their enemies and delighted their friends (śaineyā hi caitrakāś cāndhakāś ca…upāsīnā vāsudevasya buddhiṁ nigṛhya śatrūn suhṛdo nandayanti//) 5. 28. 11.


B. Epic event: Śaineyas, along with Andhakas and others, as dictated by Kāla, killed one another while fighting among themselves with pestles; the erakā blade of grass which they held in hand turned into a pestle appearing like vajra (tato 'ndhakāś ca…śaineyā…/jaghnur anyonyam ākrande musalaiḥ kālacoditāḥ//; yas teṣām erakāṁ kaścid jagrāha…/vajrabhūteva sā rājann adṛśyata…//tṛṇaṁ ca musalībhūtam api tatra vyadṛśyata/) 16. 4. 36-38.


C. Sātyaki is variously designated with reference to Śinis or Śaineyas:


A. King of Śinis: śinīnām adhipa- 5. 47. 41;


B. The chief (ṛṣabha, puṁgava, vṛṣabha) of Śinis: (a) śinīnām ṛṣbha- 7. 89. 30; 7 115. 3; 8. 60. 23; (b) śinipuṁgava 5. 154. 10; 6. 54. 22; 6. 107. 3; 7. 60. 27; 7. 72. 32; 7. 85. 40, 42, 97; 7. 86. 2; 7. 87. 1; 7. 92. 43; 7. 93. 7; 7. 94. 3, 8; 7. 96. 13, 30, 35; 7. 97. 35; 7. 115. 14; 7. 116. 33; 7. 117. 2, 23; 7. 137. 30; 7. 147. 11; 7. 157. 36; 7. 164. 24, 28, 153; 7. 169. 46, 52; 8. 31. 34; 9. 16. 73; 9. 20. 9, 13, 18, 21, 23, 28; 9. 26. 3; (c) śinivṛṣabha 8. 21. 10-11;


C. Delighter of Śaineyas: śaineyanandana 7. 102. 16;


D. Excellent of Śinis or the excellent chariot-fighter of Śinis: (a) śinipravara 7. 99. 8; (b) śinīnāṁ pravara-ratha. 7. 89. 39; E. Excellent warrior of Śinis: śinipravīra 3. 120. 27; 5. 2. 13; 6. 55. 77-78, 82; 6. 59. 24; 7. 94. 1, 14; 7. 115. 9; 8. 21. 9; 8. 60. 6, 26; 9. 19. 25; 14. 51. 56.


_______________________________
*2nd word in left half of page p886_mci (+offset) in original book.

Śaineya:  : See Śini.


_______________________________
*2nd word in right half of page p891_mci (+offset) in original book.

previous page p890_mci .......... next page p892_mci

Mahabharata Cultural Index

पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्।

Śini, Śaineya  : m. (pl.): Name of a people (decendants of Śini), a section of the Yādavas.


A. Characteristic: Śaineyas, as well as Andhakas and others, by following the counsel of Kṛṣṇa, had tamed their enemies and delighted their friends (śaineyā hi caitrakāś cāndhakāś ca…upāsīnā vāsudevasya buddhiṁ nigṛhya śatrūn suhṛdo nandayanti//) 5. 28. 11.


B. Epic event: Śaineyas, along with Andhakas and others, as dictated by Kāla, killed one another while fighting among themselves with pestles; the erakā blade of grass which they held in hand turned into a pestle appearing like vajra (tato 'ndhakāś ca…śaineyā…/jaghnur anyonyam ākrande musalaiḥ kālacoditāḥ//; yas teṣām erakāṁ kaścid jagrāha…/vajrabhūteva sā rājann adṛśyata…//tṛṇaṁ ca musalībhūtam api tatra vyadṛśyata/) 16. 4. 36-38.


C. Sātyaki is variously designated with reference to Śinis or Śaineyas:


A. King of Śinis: śinīnām adhipa- 5. 47. 41;


B. The chief (ṛṣabha, puṁgava, vṛṣabha) of Śinis: (a) śinīnām ṛṣbha- 7. 89. 30; 7 115. 3; 8. 60. 23; (b) śinipuṁgava 5. 154. 10; 6. 54. 22; 6. 107. 3; 7. 60. 27; 7. 72. 32; 7. 85. 40, 42, 97; 7. 86. 2; 7. 87. 1; 7. 92. 43; 7. 93. 7; 7. 94. 3, 8; 7. 96. 13, 30, 35; 7. 97. 35; 7. 115. 14; 7. 116. 33; 7. 117. 2, 23; 7. 137. 30; 7. 147. 11; 7. 157. 36; 7. 164. 24, 28, 153; 7. 169. 46, 52; 8. 31. 34; 9. 16. 73; 9. 20. 9, 13, 18, 21, 23, 28; 9. 26. 3; (c) śinivṛṣabha 8. 21. 10-11;


C. Delighter of Śaineyas: śaineyanandana 7. 102. 16;


D. Excellent of Śinis or the excellent chariot-fighter of Śinis: (a) śinipravara 7. 99. 8; (b) śinīnāṁ pravara-ratha. 7. 89. 39; E. Excellent warrior of Śinis: śinipravīra 3. 120. 27; 5. 2. 13; 6. 55. 77-78, 82; 6. 59. 24; 7. 94. 1, 14; 7. 115. 9; 8. 21. 9; 8. 60. 6, 26; 9. 19. 25; 14. 51. 56.


_______________________________
*2nd word in left half of page p886_mci (+offset) in original book.

Śaineya:  : See Śini.


_______________________________
*2nd word in right half of page p891_mci (+offset) in original book.

previous page p890_mci .......... next page p892_mci